Top

Brig

Cyffuriau ac Alcohol 

Gall cyffur fod yn gyfreithlon (megis alcohol, tybaco a chaffin) neu’n anghyfreithlon (megis canabis, cocên, ecstasi). Mae’r rhain yn effeithio ar y corff a / neu’r meddwl.

 

bigstock-Teen-alcohol-addiction-drunk--59419037Mae pum prif fath o gyffuriau: iselyddion, symbylyddion, rhithiol, lleddfu poen a gwella perfformiad. Cred rhai sefydliadau fod categorïau eraill yn berthnasol, ond at ddiben symlrwydd, byddwn ni’n cyfeirio at y pump hyn. 

Yn ogystal, mae meddyginiaethau cyfreithlon yn cael eu defnyddio fel cyffuriau hamdden, a gall y rhain effeithio ar y corff yn yr un modd â chyffuriau anghyfreithlon. Er bod rhywfaint o reolaeth gyfreithlon dros y rhain, nid yw hynny’n golygu ei bod yn ddiogel eu defnyddio.

  • Iselyddion: arafu’r ymennydd, e.e. alcohol, temazepam
  • Symbylyddion: cynyddu gweithgaredd yr ymennydd, e.e. caffin, ecstasi
  • Cyffuriau rhithiol: effeithio ar yr hyn a welir ac a glywir, e.e. LSD, madarch hudol
  • Lleddfu poen: atal ymateb y nerfau, e.e. aspirin, heroin
  • Gwella perfformiad: gwella datblygiad cyhyrau, e.e. steroidau anabolig

 

Rhai o’r ffeithiau

  • Gall defnyddio cyffuriau yn y cartref gael effaith negyddol tu hwnt ar y trigolion eraill.
  • Bydd y rhan fwyaf o blant yn ymwybodol o fodolaeth cyffuriau cyn iddynt adael yr ysgol gynradd.
  • Pan fod plant yn ymwybodol o’r peryglon, maent yn fwy parod i wrando ar gyngor.


Am wybodaeth fanylach am y mathau o gyffuriau uchod a’u heffeithiau, ewch i’r gwefannau isod. Mae iaith y dolenni’n cyfateb i’r cynnwys:

 

Pam bod pobl yn defnyddio cyffuriau?

Mae pobl yn defnyddio cyffuriau neu’n yfed alcohol am nifer fawr o resymau, megis cael hwyl, profi cyffro neu wefr neu ddianc rhag problemau. Weithiau, mae pobl yn yfed er mwyn magu hyder wrth gymdeithasu neu i fagu hunanhyder, neu oherwydd pryder neu iselder. Mae gan bawb ei reswm, ac mae pob un yn wahanol.

 

Beth yw’r arwyddion?

Gallai symptomau corfforol ddod i’r amlwg, megis: problemau â’r croen, chwysu, amrywiaeth mewn lefelau egni, ymlediad cannwyll y llygaid, siarad yn aneglur, diffyg crebwyll, cydbwysedd neu reolaeth dros y cyhyrau. Yn ogystal, gall fod newidiadau batrwm cysgu a / neu fwyta yr unigolyn, a gall ei hwyliau fod yn oriog. Gall fod yn gyfrinachgar, a gall ei hymddygiad a’i berthynas â’i deulu / ffrindiau newid. Weithiau, bydd materion ariannol yn newid, ac ni fyddy person yn gofalu am ei hun. Nid yw’r rhestr hon yn gynhwysfawr, a does dim dal mai cyffuriau sydd wrth wraidd y symptomau uchod. 

 

Beth i’w wneud os ydych chi’n pryderu

Mae’n bwysig iawn ceisio siarad â’ch plentyn am gyffuriau ac alcohol mewn ffordd adeiladol, a pheidio â meddwl y bydd gwneud hyn yn eu hannog i’w defnyddio. Bydd trafodaeth agored, amserol am ffeithiau a safbwyntiau’n galluogi’ch plentyn i wneud penderfyniad mwy cytbwys. Os gallwch gasglu’r ffeithiau at ei gilydd ac osgoi codi ofn arno, gall trafodaeth fod yn gadarnhaol iawn. Cofiwch hefyd ei bod yn bwysig gwrando yn ogystal â siarad.


Os ydych yn dymuno trafod eich pryderon â rhywun yn y Fro, cysylltwch â TAITH ar 0300 300 7000 (os yw eich plentyn dros 18 oed), neu gallwch alw heibio i’r swyddfa yn 2 Holton Road, Y Barri, a gwneud atgyfeiriad drosoch eich hun. Ewch i’r wefan isod am wybodaeth bellach. Gall TAITH hefyd eich atgyfeirio i’r Gwasanaethau Cyffuriau ac Alcohol (E-DAS), sef y pwynt mynediad cychwynnol newydd i driniaeth a chefnogaeth â cham-drin sylweddau ar gyfer:

  • unigolion sy’n dymuno rheoli eu defnydd o alcohol neu gyffuriau
  • aelodau teuluoedd neu gynhalwyr sydd angen cefnogaeth ac arweiniad.

 

Os yw eich plentyn o dan 18 oed, cysylltwch â Switched On, sy’n gweithredu yng Nghaerdydd a’r Fro. Gall pobl ifanc gysylltu â nhw yn uniongyrchol dros y ffôn ar 029 22 330292, drwy e-bost PublicHealthWales.SwitchedOn@wales.nhs.uk neu drwy’r wefan, sy’n rhan o wefan Red Button:

 

Dyma sefydliadau eraill y gallwch gysylltu â nhw a allai eich helpu fel rhiant:

 

Am wybodaeth bellach ar wasanaethau a chefnogaeth, ewch i wefan Dewis Cymru: