Top

Brig

Cyllideb 2016/17 – Cwestiynau Cyffredin

Bob blwyddyn, rydyn ni’n derbyn nifer fawr o gwestiynau am y ffordd y pennir y gyllideb a’r effaith mae’n ei chael ar drigolion. Ceir atebion i rai o’r cwestiynau mwyaf cyffredin isod. 

 

Byddwn yn cynnal fyw Twitter C & A gyda'r Rheolwr Gyfarwyddwr, Rob Thomas, ar ddydd Mawrth 24 Ionawr rhwng 7 - 8:00. Os oes gennych unrhyw gwestiynau am wasanaethau'r Cyngor neu'r gyllideb os gwelwch yn dda ymuno yn defnyddio'r hashtag #AsktheMD
Cymerwch funud i ddarllen ein Cod Ymddygiad Cyfryngau Cymdeithasol.

 

  • Pam bod pethau’n newid?
    Mae Cyngor Bro Morgannwg yn wynebu toriad yn ei gyllideb ar gyfer y flwyddyn ariannol 2017/18, fel sydd wedi digwydd yn y pum mlynedd diwethaf. Roedd y Cynllun Ariannol Tymor Canolig diweddaraf yn amcan bod yr arbediad sydd ei angen ar gyfer 2017/18 yw £ 9.3m sydd yn ostyngiad o 4% o'n cyllideb gyffredinol.

    Rydyn ni’n mynd i’r afael â heriau ariannol na welwyd mo’u tebyg o’r blaen mewn cyfnod lle mae galw am wasanaethau allweddol fel addysg a’r gwasanaethau cymdeithasol yn parhau i gynyddu’r un pryd.
  •  Beth fydd yn newid? 
    Mae gan Gyngor Bro Morgannwg record ardderchog o ddarparu gwasanaethau o safon uchel â chyllideb fechan. Ers 2010 rydyn ni wedi arbed £44m heb wneud newidiadau sylfaenol i’r gwasanaethau rydyn ni’n eu darparu. Fydd arbedion effeithlonrwydd ddim yn ddigonol i ni gyrraedd y lefel arbedion angenrheidiol bellach, fodd bynnag.

    Dydy parhau fel arfer ddim yn ddewis ymarferol, felly yn 2014 mi ddechreuodd y Cyngor gynnal adolygiad cynhwysfawr o bob maes sy’n rhan o’i waith fel rhan o’n cynllun Ail-lunio Gwasanaethau.

    Fel rhan o Ail-lunio Gwasanaethau, rydyn ni’n adolygu pob un o’n meysydd gwaith, yn ystyried sut y gallai gwasanaethau gael eu cyflenwi yn y dyfodol, a phwy fydd yn gwneud hyn. Rydyn ni’n ymgysylltu â Chynghorau Tref a Chymuned a’r sector gwirfoddol wrth chwilio am ffyrdd newydd ac arloesol o weithio. 
  • A fydd gwasanaethau’n cael eu diddymu?
    Ar hyn o bryd, mae Cyngor Bro Morgannwg yn darparu dros 1,000 o wasanaethau i 127,000 o drigolion. 

    Gan ystyried maint yr her yr ydym yn awr yn ei hwynebu, yn syml, mae'n amhosibl i'r Cyngor barhau i wneud popeth y mae'n ei wneud ar hyn o bryd pan fydd cyllid yn cael ei dorri mor sylweddol.

    Mae’r rhod yn troi ac mae disgwyliadau’n newid hefyd. Ein nod bob amser fydd gwarchod y gwasanaethau rheiny mae’n trigolion yn eu cael yn fwyaf gwerthfawr. Ar yr un pryd, dydy hi’n gwneud dim synnwyr i ni barhau i ddarparu gwasanaethau nad oes galw amdanynt, neu nad sydd i’w gweld o fudd i’r bobl sy’n eu defnyddio nhw. Mewn achosion fel hyn, mae’n gwneud synnwyr i ni neilltuo staff ac arian ar gyfer y pethau hynny sy’n gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl.  

    Ni fydd yr un gwasanaeth yn cael ei ddiddymu heb ymgynghoriad, fodd bynnag. 
  • Os yw gwasanaethau’n cael eu diddymu, pam nad yw fy nhreth cyngor yn gostwng?
    Caiff y dreth cyngor ei gasglu’n lleol i helpu i dalu am wasanaethau’r cyngor. Fodd bynnag, mae cyfanswm yr arian sy’n cael ei gasglu gan Gyngor Bro Morgannwg drwy’r dreth cyngor yn cyfrif am lai na chwarter ein cyllideb gyfan.  

    Un o’r ffyrdd y gallwn ni leddfu effaith toriadau’r llywodraeth ganolog i’n cyllideb yw drwy gynyddu’r incwm a godir yn lleol. Mae’ch treth cyngor yn un ffordd o wneud hyn.   

    Er gwaethaf y pwysau ariannol sy’n wynebu’r cyngor, rydyn ni wedi llwyddo i gadw treth cyngor y Fro yn is na’r cyfartaledd cenedlaethol yng Nghymru. Pris treth tŷ Band D yn y Fro yw £1,362 ar hyn o bryd, o’i gymharu â’r dreth cyngor Band D uchaf yng Nghymru, sef £1,695. 
  • Ym mha ffyrdd eraill gall y Cyngor godi rhagor o incwm?
    Un o’r ffyrdd eraill y gallwn gynyddu’r swm sydd gennym i ariannu’n gwasanaethau yw drwy adolygu’r ffordd rydyn ni’n codi tâl amdanyn nhw.  Mae ffi fechan yn cael ei chodi am lawer o’r gwasanaethau nad sy’n statudol (y rhai nad oes rhaid i ni eu darparu yn ôl y gyfraith) ar hyn o bryd. 

    Hyd yn hyn, does dim tâl yn cael ei godi am wasanaethau a fyddai’n cwmpasu cost gyfan darparu’r gwasanaeth hwnnw, er enghraifft, y ffi y byddai gofyn ei thalu i ni am adolygu cais cynllunio.  

    Byddai cael ein digolledu am y gwasanaethau yma nad sy’n angenrheidiol yn golygu y gallen ni drosglwyddo arian i’r meysydd sydd ei angen fwyaf, ac mae hyn yn rhywbeth rydyn ni’n ystyried ei wneud.   

    Rydyn ni hefyd yn ystyried sut gallen ni godi incwm a gwrthbwyso costau drwy gynnig arbenigedd ein gwasanaethau i gyflenwyr eraill, a thrwy gynyddu’r dirwyon rydyn ni’n medru eu codi am weithredoedd anghymdeithasol ac anufudd-dod fel taflu ysbwriel a pheidio â chodi baw cŵn, neu beidio â dilyn canllawiau casglu gwastraff.
  • Fyddwch chi’n gwerthu adeiladau ac asedion eraill i arbed arian? 
    Mae hyn yn rhywbeth mae’n rhaid i ni ei ystyried. Mae’r Cyngor eisoes wedi cau un o’i swyddfeydd yn y Barri i arbed costau, ac mae’n gweithio tuag at cau un arall dros y flwyddyn nesaf. Ar ben hynny, rydyn ni’n adolygu’n hasedion i gyd i wneud yn siŵr ein bod yn gwneud y defnydd gorau ohonyn nhw, ac nad ydyn ni’n talu i gynnal a chadw rhai nad sydd eu hangen arnon ni heb fod rhaid. Mae hyn hefyd yn ein helpu i weithio gyda sefydliadau eraill i weld a oes potensial ar gyfer trosglwyddo asedion cymunedol i grwpiau a all fod yn gallu rhedeg yr asedion hyn er budd y gymuned
  • Fyddwch chi’n dileu swyddi a thorri cyflogau i arbed arian?
    Byddwn, ac rydyn ni eisoes yn gwneud yr union beth yma. Mae hyn yn fwyaf amlwg ar lefel yr uwch reolwyr, sydd wedi cael ei chwtogi’n sylweddol ers yr ailstrwythuro cychwynnol yn 2012. Mae hyn yn unig wedi arbed bron i £1m i’r Cyngor ers hynny. 
  • Beth am gyflogau a threuliau cynghorwyr? 
    Mae arweinyddiaeth wleidyddol gyfredol Cyngor Bro Morgannwg wedi lleihau nifer y swyddi cabinet o 10 i 5 ers 2012. Mae hyn wedi arbed dros £100,000 y flwyddyn i’r cyngor bob blwyddyn ers hynny.  

    Cyfanswm tâl y 46 cynghorydd yw £824,000, sef oddeutu £18,000 y pen. Yn 2015/16 cyfanswm y treuliau taladwy oedd £2,000 – llai nag 1% o gyfanswm gwariant y Cyngor.
  • Beth fydd yn digwydd os na allwch chi wneud yr arbedion yma? 
    Yn syml iawn, does dim dewis gyda ni. Fel pob cyngor arall, mae dyletswydd ddeddfwriaethol ar y Cyngor i gyflwyno mantolen wedi’i chloriannu bob blwyddyn. Rhaid i ni wneud yr arbedion yma. 
  • Beth alla i ei wneud? 
    Y gwasanaethau gorau ydy’r rhai sy’n cael eu llunio mewn partneriaeth â’r bobl sy’n eu defnyddio. Rydyn ni’n gwybod mai dim ond drwy ymgysylltu’n effeithlon â thrigolion y Fro fel rhan o’r broses y gallwn ni gyflawni’r amcanion sydd gyda ni mewn golwg. 

    Y ffordd hawsaf i chi fod yn rhan o lunio dyfodol y Cyngor yw drwy ymateb i ymgynghoriadau neu ceisiadau am adborth.

 

 

Rhannu Hoffi