Top

Brig

Ail-lunio’r Fro

British-Pound-Sterling-CoinsCynllun Corfforaethol ac Ymgynghoriad Cyllideb 2016/17

 

Mae Bro Morgannwg yn newid. Dros y chwe blynedd diwethaf, mae’r Cyngor wedi bod yn gwneud arbedion sylweddol ledled y sefydliad. Drwy weithredu’n fwy effeithlon a newid y ffordd rydyn ni’n cyflenwi rhai o’n gwasanaethau, rydyn ni wedi arbed bron i £35m hyd yn hyn – sy’n cyfateb i 16% o gyllideb gyfan y flwyddyn nesaf – tra oedden ni’n parhau i ddarparu’r rhan fwyaf o’r gwasanaethau rydyn ni wastad wedi eu cynnig.

 

Fodd bynnag, mae’r toriadau i gyllideb y Cyngor yn parhau, ac rydyn ni’n rhagweld y bydd angen i ni ddal i wneud arbedion ar yr un gyfradd hyd y gellir ei ragweld. Yn ôl ein blaenamcanion, bydd angen i ni arbed £12m flwyddyn nesaf, ac o leiaf £6m ar ben hynny yn 2017/8.

 

Wrth i’r gyllideb sydd gennym i ddarparu gwasanaethau grebachu, mae’r galw am rai o’n gwasanaethau mwyaf costus yn cynyddu’n gyflym. Mae bron i dri chwarter cyllideb y Cyngor yn cael ei wario ar addysg a’r gwasanaethau cymdeithasol. Mae’r Cyngor o dan orfodaeth i gyflawni addewid Llywodraeth Cymru i warchod gwariant ar addysg. Yn y cyfamser, mae nifer o ffactorau sydd y tu hwnt i’n rheolaeth, fel nifer y boblogaeth sy’n heneiddio yn y Fro, yn achosi cynnydd yn y galw am ofal cymdeithasol a’r gost sydd ynghlwm. Er enghraifft, mae’r gost i’r Cyngor am ofalu am bobl yn eu cartrefi wedi cynyddu o £4m yn 2010/11 i dros £10m yn 2015/16. Mae’r ffactorau yma’n ei gwneud hi’n eithriadol o anodd dod o hyd i arbedion yn y meysydd yma. O ganlyniad, rhaid dod o hyd i’r rhelyw mewn mannau eraill. 

 

Yn amlwg, bydd arbedion o £18m, ar ben yr hyn rydyn ni wedi’i gyflawni eisoes, yn golygu y bydd angen gwneud newidiadau radical i’r modd y caiff ein gwasanaethau eu cyflenwi.

 

Cewch wybodaeth bellach am sefyllfa ariannol cyfredol y Cyngor yn ein Cwestiynau Cyffredin Cyllideb 2016/17.

 

Beth am y dyfodol?

Does gan Gyngor Bro Morgannwg ddim dewis ond cloriannu’r fantolen drwy wneud yr arbedion angenrheidiol. Bydd hon yn dasg herfeiddiol iawn. Fodd bynnag, rydyn ni’n credu bod yr angen i newid hefyd yn cynnig cyfle gwerthfawr i ni newid y ffordd rydyn ni’n gweithio er gwell. 

 

Mae 127,000 o bobl yn byw ym Mro Morgannwg. Mae pob un ohonynt yn dibynnu ar ein gwasanaethau, ac rydyn ni’n credu y dylen nhw fod yn disgwyl i’r Cyngor ddarparu’r gwasanaeth gorau posibl gyda’r arian sydd ar gael. Yn y gorffennol, mae Cyngor Bro Morgannwg wedi profi y gall ddarparu gwasanaethau o’r radd flaenaf ar gyllideb gyfyng. Yn wir, eleni, cyfrifwyd Cyngor Bro Morgannwg fel yr awdurdod lleol a berfformiodd orau yng Nghymru, er gwaetha’r ffaith iddo dderbyn y lefelau gwariant isaf y pen ar gyfer ein trigolion.  

 

Mae’n llwyddiant blaenorol yn golygu ein bod yn hyderus y gallwn wella’r gwasanaethau rydyn ni’n eu cyflenwi ochr yn ochr â newid y ffordd rydyn ni’n gweithio. Mae’r ffordd y byddwn yn gwneud hyn, a’r meysydd y byddwn yn canolbwyntio’n hymdrechion arnynt dros y pedair blynedd nesaf, yn cael eu cyflwyno mewn cynllun corfforaethol newydd. 

 

Mae’r cynllun corfforaethol yn manylu ar gyfeiriad strategol arfaethedig y Cyngor dros y pedair blynedd nesaf. Mae’n datgan yn glir mai canolbwynt ein gwaith fydd adeiladu ar y seiliau cryfion a osodwyd dros y blynyddoedd diwethaf, a datblygu Bro Morgannwg ar gyfer y dyfodol. Yn y cynllun, gwelir amcanion gweithredu rydyn ni’n hyderus y gallwn eu cyflawni, ac rydyn ni’n ffyddiog y byddant yn gwneud gwahaniaeth positif. 

 

Sut galla i fod yn rhan o lunio dyfodol y Fro? 

Y gwasanaethau gorau ydy’r rhai sy’n cael eu llunio mewn partneriaeth â’r bobl sy’n eu defnyddio. Rydyn ni’n gwybod mai dim ond drwy ymgysylltu’n effeithlon â thrigolion a chymunedau y gallwn ni gyflawni’r amcanion sydd gyda ni mewn golwg. Dros y blynyddoedd rydyn ni, fel nifer o awdurdodau lleol eraill, wedi gofyn i’n trigolion pa wasanaethau maen nhw’n eu cael yn fwyaf gwerthfawr, a beth ddylen ni fod yn ei flaenoriaethu, yn eu barn nhw. Rydyn ni wedi dysgu cryn dipyn gan yr arolygiadau yma, ac mae’r wybodaeth rydyn ni wedi’i chasglu wedi dylanwadu ar ein cynllun corfforaethol newydd. 

 

Mae nawr yn bryd i ni symud at y cam nesaf. Mae hyn yn golygu trafod y newidiadau penodol mae’n rhaid i ni eu gwneud i’n gwasanaethau er mwyn cyflawni targed ein harbedion. Dydy hyn ddim yn rhywbeth y gallwn ei wneud unwaith y flwyddyn yn unig. Yn hytrach, mae angen i ni ddechrau proses barhaus – sgwrs â thrigolion y Fro – am y ffyrdd gorau o reoli’r newidiadau mae’n rhaid i ni eu cyflawni.

 

Bydd y drafodaeth yn digwydd yn yr adran newydd hon ar ein gwefan. Byddwn ni’n darparu diweddariadau cyson ar ein sefyllfa ariannol, datblygiadau i’r cynllun ail-lunio a dulliau gweithredu ein cynllun corfforaethol. Rydyn ni’n gobeithio y bydd darparu’r wybodaeth hon yn eich annog i gynnig adborth ac awgrymiadau i ni, i’n helpu i symud ymlaen gyda’n gilydd.

 

Y pwnc cyntaf dan sylw yw’r cynllun corfforaethol newydd. Bydd y cynllun hwn yn un o’r ffactorau sy’n penderfynu sut bydd adnoddau’n cael eu pennu yn y dyfodol agos, felly bydd eich adborth yn dylanwadu’n uniongyrchol ar gynnwys cyllideb y flwyddyn nesaf, yn ogystal â chyfrannu at lunio’r cynllun gorffenedig. Rydyn ni wedi creu arolwg ar-lein i’w gwneud mor hawdd â phosibl i chi roi’ch barn i ni. Rydyn ni hefyd wedi ymgorffori nifer o gwestiynau am bennu cyllideb y flwyddyn nesaf.

 

Mae'r ymgynghoriad nawr ar gau a bydd adroddiad yn cael ei cyflwyno i'r Cabinet

 

 

Rhannu Hoffi