Top

Brig

Cyllideb 2015/16

Ymgynghoriad Cyhoeddus

Mae Cyngor Bro Morgannwg yn lansio rhaglen o ymgysylltu â thrigolion lleol a grwpiau cymunedol eraill er mwyn ystyried a oes dulliau newydd ac arloesol o ddarparu ein gwasanaethau. Mae'r cam cyntaf yn y broses hon yn gofyn i chi ein helpu i bennu blaenoriaethau ar gyfer ein cyllideb am 2015/16.


Faint yw cyllideb y Cyngor?

Mae Cyngor Bro, ynghyd â sefydliadau cyhoeddus a thrydydd sector eraill, ar hyn o bryd yn gweithredu mewn sefyllfa ariannol heriol iawn oherwydd gostyngiadau sylweddol yn ei gyllid ac yn cynyddu galw am ei wasanaethau. Daw'r arian sy'n talu am wasanaethau'r cyngor o ddwy ffynhonnell; grant blynyddol gan Lywodraeth Cymru a'r arian rydym yn ei godi bob blwyddyn drwy’r dreth gyngor.

 

 

Coin-Pile-W

 

Mae'r arian hwn wedyn yn talu am y gost o gyflwyno gwasanaethau'r cyngor.  Mae'r cyngor yn darparu amrywiaeth eang o wasanaethau sy'n darparu ar gyfer anghenion amrywiol y boblogaeth.

 

Circle-Budget-W---ail-fersiwn

  

Faint o arian y mae’n rhaid i'r cyngor ei arbed?

Mae ymgyrch cynilo Llywodraeth San Steffan wedi creu cyfnod o bwysau ariannol digynsail ar y sector cyhoeddus. Mae Cyngor Bro Morgannwg yn amcangyfrif y bydd yn rhaid inni ddod o hyd i dros £10miliwn o arbedion yn 2015/16 a mwy na £32 miliwn dros y tair blynedd nesaf.

 

Mae hyn yn cynrychioli 15% o gyfanswm cyllideb y cyngor. Gan fod y cyngor wedi'i rwymo ar hyn o bryd gan addewid Llywodraeth Cymru i ddiogelu gwariant ar ysgolion, bydd llawer o ardaloedd eraill o'r cyngor yn wynebu toriadau 24% o leiaf.

 

Circle-Set-W

 

Yn ogystal â'r cyfyngiadau ariannol difrifol hyn, mae'r galw am ein gwasanaethau yn codi'n gyson. Mae hyn oherwydd nifer o resymau gan gynnwys y boblogaeth sy'n heneiddio yn y Fro.

 

A all y cyngor godi mwy o arian i ddiogelu gwasanaethau?

Y brif ffordd y mae'r cyngor yn codi arian yw drwy'r dreth gyngor. Fodd bynnag, fel y gellir gweld yn y siart uchod mae’r arian a godwyd drwy gyfrifon treth gyngor ond yn talu am chwarter ein cyllideb flynyddol.

 

Felly, mae cynnydd 1% yn y dreth gyngor dim ond yn arwain i gynnydd 0.26% i gyllideb gyffredinol y cyngor. Er y gall codiadau yn y dreth gyngor, a chynhyrchu incwm mewn ffyrdd eraill helpu i wrthbwyso'r arbedion hynny y mae’n rhaid i'r cyngor eu gwneud, nid oes dim dewis arall ond newid y ffordd y cyflenwir llawer o wasanaethau.

 

Beth mae’r Cyngor wedi’i wneud hyd yma?

Mae gan Gyngor Bro Morgannwg un o'r lefelau isaf o gyllid yng Nghymru. Mae’r dreth gyngor yn y Fro yn is na chyfartaledd cenedlaethol Cymru ac mae'r swm a gawn fesul preswylydd gan Lywodraeth Cymru hefyd ymhlith yr isaf yng Nghymru. Er gwaethaf hyn, mae gennym record ardderchog o gyflawni gwasanaethau mewn modd darbodus ac effeithlon er bod ein cyllideb wedi bod yn gostwng ers nifer o flynyddoedd. Dros y pum mlynedd ddiwethaf mae’r Cyngor wedi gwneud arbedion sylweddol drwy newid dulliau gweithredu a thrwy ailfodelu'r ffordd y caiff rhai gwasanaethau eu darparu.
 
Er enghraifft, mae gweithio mewn partneriaeth â chwmni preifat i ddarparu gwasanaethau hamdden wedi arwain at arbediad o dros £1m, ac roedd ailstrwythuro'r uwch dîm rheoli yn 2012 wedi arbed £200,000 y flwyddyn i’r cyngor bob blwyddyn ers hynny.
 
Coin-Piles-2W

Er hynny, mae angen rhagor o arbedion er mwyn cydbwyso’n cyllidebau sy’n lleihau o hyd gyda hyd yn oed llai o arian yn golygu bod angen rhagor o newidiadau sylfaenol a radical nawr.


Beth mae'r cyngor ei wneud nawr?

‘Nid yw' 'Busnes fel arfer' yn opsiwn i'r cyngor. Os ydym am barhau i ddarparu'r gwasanaethau yr ydym yn gwybod bod eu hangen ar ein trigolion ac a ddisgwylir ganddynt, mae’n rhaid inni ganfod ffyrdd newydd o’u darparu. Rhaid inni fod yn radical ac arloesol ac ystyried sut y gellid gwneud pethau mewn ffordd wahanol.  Mae'r cyngor wedi dechrau ar raglen o adolygu pob un o'i wasanaethau ac mae’n awyddus i glywed barn a syniadau gwahanol am gyflawni’r gwasanaethau hynny a chynnwys pawb sy'n fodlon ac yn gallu helpu i wneud hynny. Mae'r ffordd newydd hon o weithio wedi'i nodi yn Strategaeth Ail-lunio Gwasanaethu y Cyngor.

 

Gall cymunedau lleol chwarae rôl ganolog wrth helpu i sicrhau bod y gwasanaethau y maent yn eu gwerthfawrogi yn dod yn rhai cynaliadwy ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Mae'r cam cyntaf tuag at hyn yn blaenoriaethu'r gwasanaethau a ddarparwn ar hyn o bryd, a dyma beth yr ydym yn gofyn i chi ddweud wrthym, sef pa rai o'n gwasanaethau rydych yn eu gwerthfawrogi fwyaf fel rhan o'r ymgynghoriad ar y gyllideb 2015/16.

 

Sut gallaf i gael dweud fy nweud?

Rydym yn gwybod bod y gwasanaethau a ddarparwn yn cael eu gwerthfawrogi ond ni allwn flaenoriaethu’n fanwl gywir bopeth a wnawn heb ofyn ichi beth yw’ch barn. Felly, rydym am gael gwybod beth, ym marn trigolion yw’r pethau pwysicaf rydym yn eu gwneud, yn nhref blaenoriaeth os yw’n bosibl.

 

Rydym yn gwybod bod ein gwasanaethau’n amrywiol a bod pobl wahanol yn defnyddio gwasanaethau gwahanol.  Bwriedir y bydd ein harolwg am y gyllideb yn cydnabod y gwahaniaethau hynny ac mae wedi’i lunio i fesur pa mor bwysig yw’r gwasanaethau y maent yn eu defnyddio, ym marn trigolion   Gall ymatebion realistig ac ystyriol oddi wrth drigolion roi arweiniad cryf inni a bydd hwnnw’n yn gymorth inni wrth inni fynd i’r afael â’r heriau mawr y mae’n rhaid i Gyngor y Fro eu hwynebu a’r ffordd orau o flaenoriaethu gwasanaethau yn erbyn cyllidebau heriol y dyfodol.

 

Gallwch gael dweud eich dweud ar ddyfodol y gwasanaethau a ddefnyddiwch drwy lenwi ein harolwg am gyllideb 2015/16.

 

Bydd canlyniadau'r arolwg, a'r elfennau eraill o'n hymgynghoriad, yn bwydo i'r broses pennu cyllideb ar gyfer y flwyddyn nesaf a thu hwnt.

 

Sut rwy’n cael rhagor o wybodaeth?

Os hoffech fwy o wybodaeth am raglen yr ymgynghoriad ar y gyllideb neu os oes gennych unrhyw gwestiynau am ymgynghori yn y Fro yn gyffredinol yna anfonwch e-bost at consultation@valeofglamorgan.gov.uk.

 

Rhannu Hoffi