Top

Brig

Bwrw Golwg dros 12 Mlynedd o Gyllid Gwledig Ewropeaidd yn Y Bont-faen

9 Mai 2016

Mae Cymunedau Gwledig Creadigol (CGC), sef tîm adfywio gwledig Cyngor Bro Morgannwg, wedi nodi Diwrnod Ewrop 2016 (9 Mai) drwy adolygu rhai o gynlluniau gwledig mwyaf llwyddiannus y Fro.

 

Jo Homfray Martyn Hurst Cowbridge Physic Garden

 

Ers iddo gael ei sefydlu yn 2004 mae tîm CGC wedi goruchwylio gwerth dros £7.7m o fuddsoddi ledled y Fro fel rhan o Gynllun Datblygu Gwledig Cymru 2007–14, a ariannwyd gan yr Undeb Ewropeaidd. O’u pencadlys yn y Bont-faen, mae’r tîm wedi cefnogi cymunedau a busnesau wrth iddynt ddatblygu a gweithredu prosiectau sydd o fudd i’r economi leol. Mae’r tîm wedi canolbwyntio ar brosiectau twristiaeth, buddsoddi mewn adnoddau cymunedol ac arallgyfeirio ar ffermydd, a chafwyd enghreifftiau hynod o bob dosbarthiad yn yr arddangosfa.

 

Un o’r cynlluniau cyntaf a ddechreuwyd gan CGC oedd Sinema’r Sgrin Fawr, sy’n dangos ffilmiau yn Neuadd y Dref y Bont-faen. Yn 2014 derbyniodd Cyngor y Dref gyllid i sefydlu sinema gan ddefnyddio’r offer mwyaf diweddar, ac mae hwn bellach yn cael ei ddefnyddio gan grwpiau eraill ac ar gyfer digwyddiadau.

 

Dywedodd Steph Bonnar, un o wirfoddolwyr y sinema: “Erbyn hyn, mae dangosiadau yn y sinema’n ddigwyddiadau cymdeithasol misol ardderchog yn y dref, ac mae 100 i 150 o bobl yn dod i bob dangosiad. Mae’r cyllid wedi sbarduno sefydliad sawl sinema gymunedol ledled y Fro.”  

 

Cynllun arall a dderbyniodd gyllid yn y cyfnod cychwynnol oedd Gardd Berlysiau’r Bont-faen, ac yn dilyn hynny, cafwyd buddsoddiad UE sylweddol yn nhiroedd yr Hen Neuadd, gyda chefnogaeth Ymddiriedolaeth Siarter y Bont-faen. Yn ogystal, mae gwaith ar furiau’r dref, pwll, adnewyddu ffasadau, creu cylch adrodd stori, dehongli a thaith gerdded Iolo wedi derbyn cyllid. Mae treftadaeth yr ardal wedi cael ei hadfywio gan grwpiau lleol megis cymdeithasau hanes, drwy gyflwyniad dehongli arloesol mewn sawl lleoliad, yn cynnwys Castell San Quentin.

 

Dywedodd Martyn Hurst, un o Ymddiriedolwyr yr Ardd, “Pan drafodwyd y freuddwyd o sefydlu Gardd Berlysiau’r Bont-faen ychydig dros ddegawd yn ôl, ariannu Ewropeaidd oedd y sbardun sylfaenol a roddodd y cynllun ar waith. Wrth i’r isadeiledd ddatblygu ar y cyd ag ymdrechion diflino gwirfoddolwyr medrus a brwdfrydig, tyfodd yr ardd i fod yn drysor annwyl a welwn hyd heddiw.”

 

Mewn ardaloedd eraill, gwelwyd buddsoddiad mewn adnoddau cymunedol megis Parc Twt, ardal chwarae Downs View a rhandiroedd y Bont-faen. Cafwyd cyllid i wella neuaddau pentref Aberthin, Penllyn, Llansannor a Llanfleiddan yn ogystal â Neuadd y Dref y Bont-faen. Ar ben hynny, datblygwyd adnoddau Eglwys y Grog Sanctaidd a’r Hen Neuadd i hwyluso gwell ddefnydd cymunedol o’r adeiladau.

 

Ffurfiodd cyllid arallgyfeirio ar ffermydd gyfran sylweddol o gyllideb adfywio CGC dros y cyfan, ac roedd yn faes a ddenodd lawr iawn o ddiddordeb. Un o lwyddiannau mwyaf y tîm yn y maes hwn yw Cowbridge Cabins ar dir Stad Penllyn, un o’r ffermydd a dderbyniodd grant o hyd at £40,000. Yn ddiweddar, enillodd y llety rhad wobr am yr hostel orau yn y DU.

 

Dywedodd Phil Chappell, Arweinydd y Tîm Datblygu Economaidd, “Ni fyddai’r un o’r cynlluniau yma wedi bod yn bosibl heb ymrwymiad ein trigolion a’n busnesau lleol clodwiw. Fel arfer, mae pobl yn cysylltu gorllewin Cymru a’r Cymoedd â chyllid yr UE, ond rhoddwyd grantiau gwerth dros £1m o fewn ward y Bont-faen yn unig.

 

“Ein pwrpas ni yn CGC yw ysbrydoli cymunedau a busnesau i ddatblygu eu syniadau, yna rhoi’r sgiliau angenrheidiol iddynt eu cyflawni yn hytrach na datblygu’r syniad ar eu rhan. Gall y sgiliau yma gael eu trosglwyddo i bobl eraill, ac mae’r dull hwn o weithio’n sicrhau cynaliadwyedd i’r syniadau sydd wedi cael eu datblygu. Rydw i wedi gweld cynnydd go iawn yn niwylliant adfywio’r Fro Wledig ers i mi ddechrau ar y gwaith yn 2004.”   

 

Mae Cymunedau Gwledig Creadigol yn edrych i’r dyfodol bellach â’r swm o £1.82m maent wedi’i dderbyn i gynnal cynllun newydd tan 2020. Mae’r tîm hefyd yn medru cynnig help i gael mynediad i gyfran o’r Cyllid Datblygu Gwledig Cymunedol o £59m sydd ar gael i gymunedau a busnesau gwledig. Am wybodaeth bellach, cysylltwch â nhw drwy e-bostio create@valeofglamorgan.gov.uk neu drwy ffonio 01446 704828.

 

Rhannu Hoffi