Hanes Llanilltud Fawr
Mae gan y dref hon ran allweddol yn hanes ein
cenedl. Efallai mai’r cyfnod mwyaf arwyddocaol yw tua 500 Oed
Crist. Bryd hynny y sefydlwyd y coleg Cristnogol cyntaf ym
Mhrydain. Yn ôl y Guinness Book of Records, yn
Llanilltud Fawr y sefydlwyd ysgol gyntaf Prydain.
Yn Llanilltud Fawr y sefydlodd Illtud ei glas,
clas a oedd yn echel i Gristnogaeth fore'r gwledydd Celtaidd.
Roedd yn ddigon agos at y môr i hwyluso teithio, ond yn ddigon pell
i beidio cael ei sylwi gan ymwelwyr annisgwyl oedd yn digwydd
hwylio heibio!
Eglwys Sant Illtud yw eglwys blwyf fwyaf
Morgannwg ac yn ôl John Wesley hi yw’r harddaf hefyd.
Claddwyd brenhinoedd yma, ac mae’n gartref i gasgliad cerrig
Celtaidd pwysicaf y genedl.