Yr Wythnos Gyda Rob

09 Ionawr 2026

Helo Bawb,

Yn gyntaf, hoffwn ddymuno Blwyddyn Newydd Dda iawn i bawb - diolch i'r rhai ohonoch a weithiodd neu oedd ar alwad dros gyfnod yr ŵyl i gadw ein gwasanaethau hanfodol i fynd - mae'n cael ei werthfawrogi'n fawr gennyf fi, SLT a'n trigolion. Os oeddech chi'n gallu cymryd peth amser i ffwrdd, rwy'n gobeithio y cawsoch chi gyfle am seibiant haeddiannol ac yn dychwelyd i'r gwaith wedi’ch adnewyddu ac yn barod ar gyfer y flwyddyn i ddod.

Wrth i ni gamu i flwyddyn newydd, mae yna ymdeimlad gwirioneddol o optimistiaeth ynghylch yr hyn sydd o'n blaenau i'r Fro, ac mae eleni yn flwyddyn arwyddocaol iawn wrth i Gyngor Bro Morgannwg nodi ei ben-blwydd yn 30 oed fel Awdurdod Unedol a ddaeth i fodolaeth ym mis Ebrill 1996.

Rwy'n siŵr y bydd gennym ddigon mwy i'w rannu gyda chi am sut y byddwn yn nodi ein pen-blwydd yn 30 oed, ond un o'r cerrig milltir pwysig cyntaf eleni fydd lansiad ein hymgynghoriad cyllideb 2026/27. Mae'r cyfnod ar ôl y Nadolig a'n hymgysylltiad ar y gyllideb ddrafft yn chwarae rhan allweddol wrth lunio ein gwaith yn y Fro nid yn unig dros y flwyddyn ariannol nesaf, ond ar gyfer ein nodau ehangach ar gyfer y blynyddoedd i ddod hefyd.

Yn fyr, mae'r ymgynghoriad ar y gyllideb yn ymwneud â gwrando a deall barn ein trigolion a'n partneriaid - gan gynnwys yr hyn maen nhw'n teimlo y dylem flaenoriaethu a sut y gallwn ddefnyddio ein cyllideb orau i gefnogi cymunedau ledled y Fro.

Yn dilyn ystyriaeth gan y Cabinet ar 15 Ionawr (cyhoeddir yr adroddiad i'r Cabinet heddiw), bydd pobl yn cael eu gwahodd i rannu eu barn ar gyllideb ddrafft y Cyngor drwy ymgynghoriad cyhoeddus pedair wythnos sy'n dechrau ar 16 Ionawr. Mae sawl ffordd i gymryd rhan yn yr ymgynghoriad - gan gynnwys ein porth Cymryd Rhan y Fro ar-lein. Byddwn yn annog pob cydweithiwr i gymryd rhan yn yr ymgynghoriad.

Cyfanswm cyllideb net y Cyngor ar gyfer 2026/27 yw £354 miliwn, ac mae'r rhan fwyaf ohono'n cynnwys setliad ariannol gan Lywodraeth Cymru, ynghyd â chyfraniadau treth gyngor a chyfran o ardrethi busnes o bob cwr o Gymru.

Mae'r gyllideb yn ariannu ystod eang iawn o wasanaethau, gan gynnwys darparu addysg, gofal cymdeithasol oedolion a phlant, tai a digartrefedd, priffyrdd, gwastraff ac ailgylchu, parciau a mannau cyhoeddus yn ogystal ag amrywiaeth o wasanaethau cymorth statudol a hanfodol eraill.

Mae tua 70 y cant o'n cyllideb yn cael ei wario ar addysg a gofal cymdeithasol. Mae'r rhain yn wasanaethau hanfodol y mae'n ofynnol i ni eu darparu, ac mae'r cyllid hwn yn cefnogi ein holl ysgolion, addysg ehangach a gwasanaethau i blant, teuluoedd a rhai o'n trigolion mwyaf bregus. 

Mae rheoli'r gwasanaethau hyn wedi dod yn fwy heriol yn ystod y blynyddoedd diwethaf gan fod costau wedi codi, y galw wedi cynyddu a bod cyllid wedi parhau dan bwysau, ond dylem fod yn falch iawn o'r ffordd y caiff y gwasanaethau hyn eu darparu er gwaethaf yr heriau parhaus. 

Eleni, er gwaethaf y pwysau arferol, mae'r rhagolygon yn fwy cadarnhaol. Mae setliad Llywodraeth Cymru sy'n well na'r disgwyl, ochr yn ochr ag ymdrechion parhaus ein timau i weithio'n fwy effeithlon a chreadigol drwy'r Rhaglen Aillunio, yn golygu bod y rhagolygon ariannol yn fwy disglair nag y bu ers peth amser.

Mae hyn yn ein rhoi mewn sefyllfa gryfach i symud ymlaen gyda buddsoddiad parhaus mewn gwasanaethau blaenoriaeth, fel cyllid ychwanegol o £1miliwn i ysgolion. Mae'r gyllideb hefyd yn cynnig cyllid i sicrhau gwelliannau i leoedd y mae pobl yn eu gwerthfawrogi, gan gynnwys mwy o wariant i uwchraddio ein hadeiladau a'n mannau cyhoeddus - thema allweddol sy'n dod i'r amlwg yn gyson o ymgysylltu â thrigolion a chymunedau ac adborth oddi wrthynt.

Mae gwrando ar drigolion drwy'r gwaith ymgynghori hwn hefyd yn ganolog i'n huchelgeisiau parhaus Bro 2030.

Mae'r blaenoriaethau a nodir yn ein Cynllun Corfforaethol - creu lleoedd gwych i fyw, gweithio ac ymweld â nhw, parchu a dathlu'r amgylchedd, rhoi dechrau da i bawb mewn bywyd, cefnogi ac amddiffyn y rhai sydd ein hangen ni a bod y Cyngor gorau y gallwn fod - yn cael eu siapio'n uniongyrchol gan yr hyn y mae ein cymunedau wedi dweud wrthym.

Bydd yr ymgynghoriad yn gwahodd adborth ar y gyllideb ddrafft, gan gynnwys cynnydd arfaethedig yn y Dreth Gyngor o 5.5%, ac yn archwilio a fyddai preswylwyr yn cefnogi buddsoddiad ychwanegol mewn meysydd fel trafnidiaeth wledig, gwasanaethau ieuenctid a mannau agored. 

Yn ein gwaith o ddydd i ddydd ein hunain, mae gan bob un ohonom rôl i'w chwarae hefyd wrth annog cyfranogiad a helpu trigolion i ddeall sut mae eu barn yn dylanwadu ar wneud penderfyniadau. Mae'n ffordd gadarnhaol o ddechrau'r flwyddyn ac yn gam pwysig wrth i ni barhau i adeiladu dyfodol cryf, cynaliadwy i Fro Morgannwg.

Bydd penderfynu ar sut rydym yn buddsoddi ein hadnoddau dros y flwyddyn nesaf yn gwneud gwahaniaeth pendant i'r rhai rydym yn eu gwasanaethu yn y Fro. Rwy'n bersonol yn edrych ymlaen at weld sut mae'r cynlluniau hyn yn siapio ac at glywed barn trigolion ar yr hyn sydd bwysicaf iddyn nhw, ac mae pob barn a rennir yn sicrhau ein bod yn parhau i fod y Cyngor gorau y gallwn fod. 

Mae'r gwaith yn parhau ar y Rhaglen Aillunio ac edrych ar y ffyrdd y gallwn weithio'n wahanol a chofleidio cyfleoedd digidol pellach i drawsnewid ein gwasanaethau, cefnogi ein cydweithwyr a'n cymunedau. Bydd llawer mwy o wybodaeth am Aillunio yn y misoedd nesaf, gan gynnwys sut y gall pawb gymryd rhan wrth greu'r cyngor y mae angen i ni fod ar gyfer ein preswylwyr ac ar gyfer cyflawni Bro 2030.

Rwy'n siŵr y bydd 2026 yn flwyddyn llawn cynnydd ar brosiectau cyffrous a gwelliannau gwirioneddol i'n cymunedau. Diolch i chi i gyd am eich cyfraniadau gwerthfawr i'n gwaith ar draws ein holl wasanaethau. 

Diolch yn fawr iawn,

Rob