Crynodeb Wythnosol gan y Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol

23 Ionawr 2026

Helo bawb,

Fel Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol, roeddwn am ddefnyddio'r neges ddiwedd wythnos ddydd Gwener yma i ysgrifennu am ein Tîm Dechrau'n Deg, yr wyf wedi bod yn ymweld ag ef yn ddiweddar.

Ddydd Mawrth, fe wnaeth y Prif Weithredwr a minnau alw heibio Sgomer Road i ddysgu am sut mae'r ddarpariaeth anhygoel hon yn cael ei darparu ledled y Fro.

Unwaith eto, roedd yn wych treulio amser gyda rhai o'r unigolion ymroddedig sy'n gyfrifol am ein gwasanaethau rheng flaen a chlywed y straeon gwych am yr effaith anhygoel y mae eu gwaith yn ei chael.

I'r rhai nad ydynt yn gwybod, mae Dechrau'n Deg yn rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru sydd ar gael mewn rhannau penodol o'r Fro ac ardaloedd Awdurdodau Lleol eraill. Mae gwasanaethau Dechrau'n Deg yn y Fro wedi tyfu'n sylweddol dros y blynyddoedd diwethaf ac maent yn cefnogi mwy o deuluoedd.

Mae'n helpu rhieni i roi dechrau gwych mewn bywyd i blant o enedigaeth i dri, gan weithredu mewn lleoliadau lle mae angen cefnogaeth o'r fath fwyaf.

Mae'r rhaglen yn darparu gwasanaethau dwys sy'n canolbwyntio ar hyrwyddo sgiliau iaith, gwybyddol, cymdeithasol ac emosiynol, datblygiad corfforol ac yn galluogi staff i nodi achosion o angen ychwanegol cyn gynted â phosibl.

Cyflwynir arlwy mor amrywiol gyda chymorth ac arweiniad iechyd, sesiynau i ddatblygu lleferydd a chyfathrebu, grwpiau rhianta a gofal plant rhan-amser am ddim.

Y nodau cyffredinol yw helpu plant i fod yn iach ac yn ffynnu, sicrhau bod teuluoedd yn alluog ac yn ymdopi, a galluogi plant i gyrraedd eu potensial.

Mae gwasanaethau fel Dechrau'n Deg yn hanfodol bwysig i'r Cyngor hwn a'i weledigaeth ar gyfer y dyfodol fel un o'r amcanion yn y Fro 2030, ein cynllun pum mlynedd, yw Rhoi Dechrau Da mewn Bywyd i Bawb. Mae'n enghraifft berffaith o Agenda Atal a Rennir ehangach y Cyngor, sy'n cynnwys cymryd camau rhagweithiol i fynd i'r afael â phroblemau, cyn iddynt fynd yn rhy fawr i'w datrys.

Bydd hyn yn arwain at well ansawdd bywyd i drigolion a llai o gostau wrth i ni geisio meithrin y rhai sydd ei angen a chefnogi lles yn hytrach na darparu cymorth adweithiol, sy'n aml yn ddrud.

Mae hyn yn dangos gofyniad strategol clir i ni fel Cyngor fel ein bod yn osgoi gwneud y penderfyniadau anghywir yn wyneb heriau ariannol.

Mae gan y gwasanaeth sy'n ehangu adrannau penodol sy'n cynnig cymorth Iechyd, Rhianta, Blynyddoedd Cynnar a Gofal Plant, Cymorth Busnes a Gwasanaeth Allgymorth.

Ym mhob un o'r meysydd hynny mae gweithwyr proffesiynol medrus iawn sy'n darparu darpariaeth arbenigol wedi'i thargedu.

Mae hon yn bartneriaeth gyda chydweithwyr iechyd, felly mae'r gwasanaeth hefyd yn cynnwys Ymwelwyr Iechyd, Nyrsys, Bydwragedd, Nyrsys Meithrin, a Therapyddion Iaith a Lleferydd. Maent yn cynnig cymorth dwys yn y cartref, gwell gofal cyn/ôl-enedigol i rieni sy'n agored i niwed a hyfforddiant.

Darperir Cymorth Rhianta gan Weithwyr Cymdeithasol, Swyddogion Gofal Cymdeithasol, Gweithwyr Cefnogi Rhieni, Hyfforddwyr Dysgu, Gweithwyr Bwyd a Maeth a Gweithiwr Tadau.

Defnyddir yr arbenigedd hwnnw mewn sesiynau sy'n cynnig help gyda lles meddyliol, rheoli dyledion, tai, coginio a rhaglen sy'n canolbwyntio ar dad o'r enw Men Behaving Dadly!

Mae'r Tîm Blynyddoedd Cynnar yn cynnal digwyddiadau tylino, chwarae ac iaith babanod yn ogystal â chymorth un-i-un yn y cartref i helpu gydag iaith gynnar ac i nodi Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY).

Mae arbenigwyr sy'n gweithredu yn y sector hwn yn cynnwys Swyddogion Cyswllt Gofal Plant, Cynghorwyr Blynyddoedd Cynnar ar gyfer anghenion cymhleth, staff ADY a staff sy'n gweithio fel rhan o'r Timau Cynhwysiant a Creche.

Mae yna hefyd Wasanaeth Allgymorth bellach sy'n cynnig cymorth i deuluoedd y tu allan i ardaloedd cod post Dechrau'n Deg — sy'n ehangu'n sylweddol i nifer y bobl yr ydym yn eu cefnogi.

Mae'r ffordd y mae Dechrau'n Deg wedi datblygu i feithrin y rheini yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig yn wirioneddol ryfeddol, yn ogystal â'i effeithiolrwydd o ran cyrraedd y bobl sydd fwyaf angen y gwasanaeth.

Trwy ymrwymiad, tosturi ac ymdrechion ein staff, mae teuluoedd yn cael eu helpu i greu amgylcheddau cartref diogel, bwyta bwyd maethlon a rhoi sylfeini cadarn i blant lwyddo.

Mae hwn yn wasanaeth sy'n esblygu'n gyson i ddarparu hyd yn oed mwy i'r bobl y mae'n eu gwasanaethu.

Yn ystod fy ymweliad yn gynharach yn yr wythnos, clywais am gefnogaeth sydd newydd ei sefydlu i rieni sydd wedi cael plentyn wedi'i dynnu sydd wedi'i gynllunio i dorri'r cylch ac atal yr un peth rhag digwydd eto gyda phlentyn arall.

Mae'n anrhydedd cael cynrychioli gwasanaeth sy'n mynd ati i ddatblygu ffyrdd newydd o ymgysylltu â phobl mewn amgylchiadau mor gymhleth ac sy'n deall effaith gwaith ataliol.

Roedd brwdfrydedd, gwybodaeth a dyfeisgarwch y timau yn wirioneddol ysbrydoledig ac wedi creu argraff arnaf.

Rwy'n gwybod mai dim ond un enghraifft o'r gwasanaethau ataliol gwych sydd gennym yn y Fro yw Dechrau'n Deg — gwaith caled a phenderfyniad ein staff sy'n gyfrifol am bob un ohonynt. Hoffwn fynegi unwaith eto fy niolch a'm hedmygedd o'r Tîm Dechrau'n Deg ac i'r holl gydweithwyr sy'n gwneud cyfraniad mor werthfawr.

O safbwynt personol, mae gwasanaethau o'r fath yn rhoi gobaith gwirioneddol i mi y gallwn wneud gwahaniaeth go iawn ym mywydau pobl. Mae'n gwneud i mi fod eisiau canolbwyntio ein holl wasanaethau tuag at ddatblygu cryfderau plant, gan roi'r profiadau meithrin iddynt sy'n gwella eu sgiliau cymdeithasol ac emosiynol, fel y gallant fynd ymlaen i ffynnu a gwneud yn dda mewn bywyd.

Rydw i a gweddill y Tîm Arweinyddiaeth Strategol (SLT) yn gwerthfawrogi ymdrechion yr holl staff sy'n gweithio gyda phlant yn y Fro yn fawr iawn.

I'r rhai nad ydynt mewn gwaith, mwynhewch eich penwythnosau.

Cofion caredig,

Lance