Yr Wythnos gyda Rob

17 Gorffennaf 2026

Helo Bawb,

Wrth i flwyddyn ysgol arall ddod i ben, mae'n teimlo fel amser addas i fyfyrio ar bopeth mae ein cydweithwyr Dysgu a Sgiliau wedi'i gyflawni dros y deuddeg mis diwethaf. 

Mae'r haf bob amser yn dod ag ymdeimlad o ddathlu a diolchgarwch. Rydym yn dathlu'r hyn sydd wedi'i gyflawni, diolch i'r rhai sydd wedi ei wneud yn bosibl, ac yn edrych ymlaen at y cyfleoedd y bydd blwyddyn academaidd newydd yn dod ym mis Medi.

Roeddwn am gydnabod yn fyr y cynlluniau adfer sydd ar y gweill ar gyfer diffyg ariannol rhai ysgolion, wrth i lythyrau ymateb cychwynnol gael eu cyhoeddi i ysgolion yr wythnos hon. Rwy'n gwybod bod hyn yn parhau i fod yn faes anodd a sensitif i lawer o gydweithwyr, ac rwy'n gwerthfawrogi'r proffesiynoldeb a ddangosir gan ysgolion a thimau'r Cyngor fel ei gilydd wrth i ni barhau i weithio gyda'n gilydd drwy'r broses. 

Mae gan bob un ohonom yr un nod a rennir, sef sicrhau ein bod yn darparu addysg o'r safon uchaf posibl i bob dysgwr yn y Fro, ac rwy'n ddiolchgar am y sgyrsiau adeiladol sydd eisoes wedi digwydd i sicrhau dyfodol cynaliadwy i'n hysgolion. 

Bu digon i'w ddathlu hefyd yn dilyn y rownd ddiweddaraf o arolygiadau Estyn mewn nifer o ysgolion y Fro.
Amlygodd arolygwyr a oedd wedi ymweld ag Ysgol Gymraeg Bro Morgannwg ethos gofalgar a chynhwysol yr ysgol ochr yn ochr â sgiliau Cymraeg rhagorol disgyblion ac agweddau cadarnhaol tuag at ddysgu — da iawn a llongyfarchaidau. 

Tra yn Ysgol Gynradd y Stryd Fawr, roedd arolygwyr yn cydnabod ei harweinyddiaeth gref, ei hamgylchedd a'r perthnasoedd cadarnhaol sy'n helpu disgyblion i ffynnu. Gwaith gwych - da iawn!

Ac fe gafodd Ysgol Gynradd Ynys y Barri ganmoliaeth hefyd am ei diwylliant croesawgar, ei chwricwlwm uchelgeisiol a'r brwdfrydedd y mae disgyblion yn ei ddangos tuag at eu dysgu — llongyfarchiadau a daliwch ati!

Mae adroddiadau arolygu bob amser yn ganlyniad blynyddoedd o ymroddiad a gwaith caled gan bawb sy'n ymwneud â gwneud ein hysgolion yn lleoedd cynhwysol, croesawgar ac ysbrydoledig i fod ar gyfer ein pobl ifanc. Llongyfarchiadau pawb — gwaith arbennig!

Wrth siarad am ddysgu ysbrydoledig, hoffwn hefyd longyfarch Ysgol Gynradd Cogan wrth i'w prosiect Blwyddyn 2 sy'n archwilio hanes ystafelloedd darllen Penarth gael cydnabyddiaeth yng Nghystadleuaeth Menter Treftadaeth Ysgolion Cymru. 

Enillodd eu gwaith dychmygus wobr o £400 gan ddangos cyfuniad gwych o hanes lleol, creadigrwydd ac arloesedd. 

Fel rhan o'r prosiect, dysgodd y plant am dair ystafell ddarllen lleol pwysig: yr hen Ystafell Ddarllen Cenhadaeth i Morwyr yn Noc Penarth, Llyfrgell Penarth yng nghanol y dref, a'r Ystafell Ddarllen yn Harriet Street, Cogan.

Fe wnaethant ail-ddeddfu seremoni agoriadol y Genhadaeth i Forwyr gan ddefnyddio adroddiadau papur newydd archif o'r cyfnod, ymwelwyd â Llyfrgell Penarth i gymryd rhan mewn gweithdy, a chreu llinell amser o ddigwyddiadau hanesyddol allweddol.

Roedd defnydd creadigol y disgyblion o AI i ddod â ffotograffau hanesyddol yn fyw wedi cael argraff arbennig ar y beirniaid. Cyflawniad gwych gan bawb— da iawn chi!

Ar y pwnc o gydnabod cyflawniadau, mae nifer o'n hysgolion wedi bod yn gweithio ar y cyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf i gynyddu faint o Gymraeg sy'n cael ei defnyddio yn yr ystafell ddosbarth — ac amlygwyd yr ymdrechion hyn yr wythnos hon gan BBC Cymru.

Siaradodd Danielle Gardiner, athrawes yn Ysgol Gynradd Gatholig Sant Josesph ym Mhenarth, gyda BBC Radio Cymru a BBC Cymru Fyw am ei thaith Dysgu Cymraeg ei hun a sut mae hynny wedi helpu i gefnogi ei gwaith i gyflwyno mwy o Gymraeg i'w myfyrwyr hefyd.

Mae hyn yn wych i'w weld, ac mae'n cefnogi ein huchelgeisiau ehangach i helpu i feithrin Cymraeg ar draws ein cymunedau — yn enwedig gan fod y Fro ar hyn o bryd yn un o'r unig ardaloedd yng Nghymru sydd wedi gweld twf yn nifer y siaradwyr Cymraeg yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

Diolch Danielle am fod yn llysgennad mor frwdfrydig dros yr iaith Gymraeg - Cymraeg yw iaith y daith!

Yr adeg hon o'r flwyddyn hefyd yw pan fyddwn yn ffarwelio â chydweithwyr y mae eu gyrfaoedd wedi gadael etifeddiaeth barhaol. 

Ar ôl 35 mlynedd yn Ysgol Iolo Morganwg yn y Bont-faen, mae Mrs Nia Tough yn ymddeol, ar ôl ymuno â'r ysgol fel athrawes dan hyfforddiant cyn aros yn yr ysgol drwy gydol ei gyrfa.

Mae ei chyfraniad i addysg cyfrwng Cymraeg yn y Fro wedi bod yn aruthrol, ac mae cenedlaethau o blant wedi elwa o'i gofal a'i harbenigedd. Diolch Nia am bopeth rydych wedi'i roi i'r ysgol a'n cymunedau. Rydym yn dymuno pob llwyddiant i chi yn eich ymddeoliad!

Yn sicr, nid yw’r dysgu yn dod i ben pan fydd ysgolion yn cau eu drysau am yr haf. 

Mae'r wythnos hon hefyd yn tynnu sylw at waith gwych ein Gwasanaeth Ieuenctid a'r Hive Guys, sy'n parhau i ddangos y gwahaniaeth cadarnhaol y mae pobl ifanc yn ei wneud o fewn eu cymunedau. 

Roedd eu digwyddiad Gofod Cynnes ddydd Iau yng Nghanolfan Gymunedol Buttrills yn nodi carreg filltir bwysig arall, wrth i bobl ifanc baratoi a gweini pryd dau gwrs o gegin y ganolfan sydd newydd ei gosod am y tro cyntaf. 

Rhoddwyd y gegin yn hael gan gyflenwr lleol cwmni aml-genedlaethol, Howdens, gyda chefnogaeth Gwasanaeth Ieuenctid y Fro. 

Trwy gynllunio, cyllidebu a choginio, maent yn datblygu sgiliau ymarferol i gyd tra'n dod â phobl ynghyd ar draws cenedlaethau. Mae'n enghraifft wych o bobl ifanc yn arwain gyda hyder, caredigrwydd a haelioni.

Wrth i ysgolion dorri i fyny, byddwn hefyd yn annog teuluoedd a chydweithwyr i edrych ar yr ystod eang o weithgareddau rhad ac am ddim a chost isel sydd ar gael drwy gydol yr haf drwy ein rhaglenni Gwasanaeth Ieuenctid a Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd.

Boed yn chwaraeon, gweithgareddau creadigol, anturiaethau awyr agored neu gyfleoedd i gwrdd â ffrindiau newydd, mae rhywbeth i bawb, gan helpu plant a phobl ifanc i aros yn egnïol, chwilfrydig a chysylltiedig drwy gydol y gwyliau.

Fel man cychwyn, mae'r Diwrnod Hwyl Dechrau'n Deg yn dychwelyd ym Mharc Pencoedtre ddydd Mercher gyda digon o weithgaredd i blant a theuluoedd gyda mynediad am ddim!!

Uchafbwynt arall o'r wythnos ddiwethaf oedd y Diwrnod Ymchwil Gweithredu Gwrth-Hiliol, lle cyflwynodd ysgolion o bob cwr o'r Fro eu canfyddiadau o flwyddyn o ymchwil a myfyrio meddylgar. Mae mynd i'r afael â hiliaeth yn gofyn am weithredu yn ogystal â bwriad, ac roedd yn ysbrydoledig clywed am sut roedd staff ysgol yn rhannu newidiadau ymarferol a fydd yn helpu i greu amgylcheddau dysgu mwy cynhwysol i bawb. 

Diolch i gydweithwyr yn Ysgol Uwchradd Pencoedtre, Ysgol Gynradd AGC Pendoylan, Ysgol Gynradd CIW Peterston Super Elai, Ysgol Gynradd AGC Llansannor a Llanhari, Ysgol Gynradd Colcot, Ysgol Gynradd Gladstone ac Ysgol Gynradd Llangan am gofleidio sgyrsiau weithiau heriol gyda bod yn agored a didwylledd. 

Diolch yn arbennig hefyd i Martine Booker-Southard a'n Tîm Cysylltiadau Dysgu am arwain y rhaglen bwysig hon a chefnogi ysgolion drwy gydol y flwyddyn.

Mae'r ymrwymiad hwnnw i greu cymunedau croesawgar hefyd yn cael ei adlewyrchu yn y nifer cynyddol o Ysgolion Noddfa ar draws y Fro. Llongyfarchiadau i Ysgol Gynradd AGC Dewi Sant, Ysgol Gynradd Gatholig Sant Joseff, Ysgol Gynradd Sant Illtyd, Ysgol Y Ddraig a Chynradd AGC Pendoylan ar gyflawni'r gydnabyddiaeth bwysig hon. 

Mae'r gwobrau hyn yn dathlu ysgolion sy'n gosod caredigrwydd, dealltwriaeth a chynefin wrth wraidd popeth maen nhw'n ei wneud, gan sicrhau bod pob plentyn yn teimlo'n groesawu ac yn cael ei werthfawrogi. 

Yn olaf, i gydweithwyr ysgol sydd i ffwrdd dros wyliau'r haf, rwy'n gobeithio y caiff pawb gyfle i fwynhau cyfle i orffwys, treulio amser gyda theulu a ffrindiau, ac ailwefru am y flwyddyn i ddod — mwynhewch eich gwyliau.

Diolch hefyd i bawb arall am eich ymdrechion yr wythnos hon.

Maent bob amser yn cael eu gwerthfawrogi'n fawr gennyf fi a gweddill SLT.

I'r rhai sydd ddim yn gweithio dros y penwythnos i ddod, mwynhewch cwpl o ddiwrnodau i ffwrdd.

Diolch,

Rob