Yr Wythnos gyda Lance

06 Mawrth 2026

Helo Bawb,

Rwyf wedi cymryd drosodd ar gyfer neges yr wythnos hon a hoffwn ddathlu ein gwasanaethau gofal cymdeithasol i oedolion sy'n gwneud cymaint o wahaniaeth ym mywydau ein preswylwyr bob dydd. 

O gefnogi rhywun drwy drawsnewidiad bywyd mawr, i greu eiliadau o gysur a chysylltiad therapiwtig yn ein cartrefi gofal, mae cymaint i ymfalchïo ohono ac roeddwn i eisiau manteisio ar y cyfle i dynnu sylw at y maes hwn o'n gwasanaeth a myfyrio ar yr effaith honno.

Hoffwn ddechrau gyda rhywfaint o gydnabyddiaeth haeddiannol i'n timau gofal preswyl sy'n cael eu rhedeg gan y cyngor yn dilyn adroddiadau arolygu gwych.

Y llynedd, cafodd Cartref Porthceri a Thŷ Dyfan eu harolygu a chawsant adborth ardderchog gyda sgôr 'da' gadarn gan AGC. Roedd y canlyniadau hynny'n cydnabod arweinyddiaeth gref, gofal ac ymrwymiad staff a dulliau gwirioneddol sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn gan hyrwyddo urddas, lles a pharch. 

Llwyddodd Cartref Preswyl Southway hefyd i ennill graddau da ar draws y bwrdd yn ei arolygiad diweddaraf gydag arolygwyr yn nodi sut roedd preswylwyr yn teimlo bod trigolion yn gwir wrando arnynt, eu parchu, ac yn ymwneud â phenderfyniadau ynglŷn â'u gofal. 

Diolch i bob un cydweithiwr sydd wedi bod yn rhan o'r arolygiadau diweddar hyn - chi yw'r rheswm bod ein preswylwyr yn teimlo'n ddiogel, yn cael eu cefnogi ac yn byw gydag urddas mewn gofal preswyl, ac mae'r tosturi a'r gofal rydych yn eu dwyn i'ch rolau yn gwneud yr holl wahaniaeth mewn gwirionedd. 

Ar hyd thema debyg, ymddangosodd Jason Bennett - ein Pennaeth Gwasanaethau Oedolion - yn ddiweddar ar y podlediad Age Matters gan Age Cymru, lle soniodd am sut y gall ein timau gofal cymdeithasol alluogi'r trawsnewid gorau posibl i gartrefi gofal trwy sgyrsiau cadarnhaol a grymusol gyda phobl hŷn a'u teuluoedd.

Unwaith y bydd rhywun wedi symud i leoliad gofal, mae'r ffocws yn troi at gefnogi eu lles o ddydd i ddydd. Efallai eich bod wedi gweld yr eitem diweddar ar Newyddion ITV Cymru am ddoliau therapi yn cael eu rhoi i'n cartrefi gofal. 

Rhoddwyd y doliau i drigolion Ty Dewi Sant, Cartref Porthceri, Southway a chartref gofal Tŷ Dyfan gan undeb GMB ac maent yn darparu nifer o fuddion therapiwtig i drigolion, yn enwedig y rhai sy'n byw gyda dementia.

Yn ystod cyfweliad ar gamera gyda'r gohebydd Megan Boot, dywedodd Rheolwr Cartref Porthceri Laura Davies: “Mae yna gymaint o fanteision i ddefnyddio'r doliau mewn gwirionedd. Yng nghamau cynharach dementia, gallant fod yn gymdeithasol iawn, maent yn annog sgwrs, yn dod ag atgofion yn ôl, ac yn hel atgofion yn brydlon. Mae pobl yn dechrau siarad am eu plant eu hunain, beth wnaethon nhw pan oeddent yn iau, diwrnodau allan i'r teulu - pob math o bethau, mae'n help mawr gyda rhyngweithio cymdeithasol.”

She added: “As dementia progresses, the dolls can become a source of comfort, particularly for people who may struggle to express how they’re feeling. Having something to hold can be very reassuring.

"It also gives people a sense of purpose - they feel like they’re caring for and nurturing something, which can be very meaningful. That feeling can help reduce anxiety and support mental health.”

We are very grateful to GMB for this thoughtful donation and also thank you to Laura for taking the time to speak to ITV about the therapy dolls and the impact that they have for our residents.

Ychwanegodd: “Wrth i ddementia fynd yn ei flaen, gall y doliau ddod yn ffynhonnell o gysur, yn enwedig i bobl a allai gael trafferth mynegi sut maen nhw'n teimlo. Gall cael rhywbeth i'w ddal fod yn galonogol iawn. Mae hefyd yn rhoi ymdeimlad o bwrpas i bobl - maen nhw'n teimlo fel eu bod yn gofalu am rywbeth ac yn meithrin rhywbeth, sy'n gallu bod yn ystyrlon iawn. Gall y teimlad hwnnw helpu i leihau pryder a chefnogi iechyd meddwl.”

Rydym yn ddiolchgar iawn i GMB am y rhodd feddylgar hon a hefyd yn diolch i Laura am gymryd yr amser i siarad ag ITV am y doliau therapi a'r effaith y maent yn ei gael ar ein preswylwyr.

Mae'r sylw newyddion yma gan un o brif ddarlledwyr Cymru yn gyfle gwych i ddathlu ein cartrefi gofal.

Wrth gwrs mae'r rhan fwyaf o bobl rydyn ni'n gweithio gyda nhw ym maes gofal cymdeithasol yn cael eu cefnogi gartref. Mae'r Fro yn cefnogi mwy a mwy o bobl bob blwyddyn i fyw'n annibynnol. 

Rydym bellach yn cefnogi 1048 o bobl â gofal cartref sy'n gynnydd o 16% ers 2019. Mae hyn yn bennaf oherwydd y nifer cynyddol o bobl hŷn sydd angen gofal a chymorth. 

Bob wythnos mae'r bobl hyn yn derbyn dros 17,000 o oriau o ofal — mae hwn yn ymgymeriad enfawr ac rwyf hefyd yn ddiolchgar i'r nifer o ddarparwyr annibynnol rydyn ni'n gweithio gyda nhw sy'n helpu i gyflawni hyn. 

Mae comisiynu, broceriaeth a monitro'r swm hwn o gymorth yn ymgymeriad enfawr ac rydym yn wirioneddol ffodus i gael cydweithwyr yn ein timau Comisiynu a Chyllid sy'n galluogi hynny i ddigwydd mor gyflym ac mor effeithlon i'n trigolion.

Mae gwella profiadau ein trigolion hŷn - p'un a ydynt yn byw'n annibynnol neu'n cael eu cefnogi gan ein gwasanaethau i oedolion - yn ganolog i'n gweledigaeth i helpu i greu Bro sy'n gyfeillgar i oed. Felly roedd yn arbennig o galonogol gweld Sioe Radio Fforwm 50+ y Fro hefyd wedi'i thynnu sylw yn ddiweddar gan Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) fel menter flaenllaw sy'n gyfeillgar i oed.

Mae'r nodwedd astudiaeth achos a gyhoeddwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd yn dathlu rôl y Fforwm wrth roi llwyfan i bobl hŷn rannu eu lleisiau, aros yn gysylltiedig, a siapio eu cymunedau gyda'i gilydd. 

Mae aros yn gysylltiedig yn thema allweddol wrth greu Bro sy'n gyfeillgar i oed a chefnogi lles ar bob cam o fywyd.

Enghraifft hyfryd arall o hyn yw'r sesiynau Aros a Chwarae Dechrau'n Deg yng Nghartref Gofal Tŷ Dewi Sant, sydd wedi mynd o nerth i nerth ers iddynt ddechrau treialu’r sesiynnau llynedd.

Wrth ddod â phlant ifanc, eu teuluoedd a phreswylwyr cartrefi gofal ynghyd, mae'r sesiynau yn creu eiliadau llawen rhwng cenedlaethau ac yn dangos pa mor ystyrlon y gall y cysylltiadau hynny fod i bawb sy'n gysylltiedig.

Yn olaf, diolch i staff ar draws pob adran am eich ymdrechion yr wythnos hon — maent yn cael eu gwerthfawrogi'n ddiffuant.

Rwy'n gobeithio y cewch chi benwythnos ymlaciol a phleserus.

Diolch,

Lance