Yr Wythnos gyda Rob

16 Hydref 2026

Shwmae pawb, 

Ddoe, dathlwyd Diwrnod Shwmae Su'mae, sy'n annog pawb i ddechrau sgwrs yn Gymraeg, hyd yn oed gyda 'Shwmae' neu 'Su'mae' syml. 

Fe wnaethon ni nodi'r achlysur gyda chyfarfod rhithiol, gan ddod â chydweithwyr at ei gilydd am seibiant a phaned, a chyfle i ddathlu'r Gymraeg fel cymuned.

Roedd yn atgof gwych bod adeiladu cymuned gyda'n gilydd yn aml yn gallu dechrau gyda sgwrs, creu cysylltiadau newydd neu wneud amser i greu cynefin (teimlad o berthyn), ble bynnag y gallwn fod. 

Yr wythnos hon, rwyf wedi bod yn myfyrio ar yr hyn y mae hyn yn ei olygu yn ymarferol i'n cymunedau ledled y Fro. 

Boed yn y cyfleoedd rydyn ni'n eu creu i bawb gael llais, y gefnogaeth rydym yn ei gynnig pan fydd amserau'n anodd, neu'r cysylltiadau rydym yn eu hadeiladu ar draws ein gwasanaethau a gyda'n partneriaid.

Mae'r rhain i gyd yn bethau sy'n sefyll wrth wraidd Bro 2030, ein Cynllun Corfforaethol. Mae ein pum amcan yn nodi ein huchelgeisiau ar gyfer y Fro, gan gynnwys Bod y Cyngor Gorau y Gallwn Fod a Cefnogi a Diogelu'r Rhai sydd Angen Ni. 

Beth bynnag yw ein rôl, mae gan bob un ohonom ran i'w chwarae wrth gyflawni'r uchelgeisiau hyn a gwneud gwahaniaeth cadarnhaol i fywydau pobl. Mae'r wythnos hon wedi darparu rhai enghreifftiau rhagorol o'r gwaith hwnnw ar waith. 

Ddydd Iau, croesawon ni aelodau o Fforwm 50+ y Fro i'w Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol, cyfle pwysig i bobl hŷn ledled y Fro rannu eu profiadau, codi'r materion sy'n bwysig iddyn nhw a helpu i lunio'r gwasanaethau a'r cymunedau maen nhw am eu gweld. 

Yn cynrychioli mwy na 350 o bobl hŷn, mae'r Fforwm yn chwarae rhan werthfawr wrth sicrhau bod lleisiau trigolion hŷn yn cael eu clywed a'u hadlewyrchu wrth wneud penderfyniadau lleol. Croesawodd y cyfarfod hefyd Gomisiynydd Pobl Hŷn Cymru fel ei brif siaradwr, gan danlinellu pwysigrwydd gwrando ar bobl hŷn a chydnabod y cyfraniad y maent yn ei wneud i'n cymunedau. 

Mae'r gwaith hwn yn cefnogi ein Strategaeth a Chynllun Gweithredu Cyfeillgar i Oed y Fro, sy'n anelu at greu cymunedau lle mae pobl hŷn yn teimlo eu bod yn gysylltiedig, yn cael eu trin â pharch, ac yn cael mynediad at yr un cyfleoedd a gwasanaethau â phawb arall. Diolch yn arbennig i'n Swyddog Cyfeillgar i Oed, Sian Clemett-Davies, am ei gwaith parhaus yn cefnogi trigolion hŷn i ddweud eu dweud a dylanwadu ar benderfyniadau sy'n effeithio ar eu bywydau. Da iawn Sian, a diolch i bawb sy'n ymwneud â gwneud yn siŵr bod y lleisiau hynny yn cael eu clywed. 

Mae gwrando ar ein cymunedau hefyd yn golygu bod yn barod i weithredu ar yr hyn y mae pobl yn ei ddweud wrthym. Roeddwn yn arbennig o falch o glywed bod ein Adolygiad o Atgyweiriadau Cyfranogiad Tenantiaid wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer Gwobrau Tai Cymru eleni yn y categori Rhagoriaeth mewn Cyfranogiad. 

Mae'r gydnabyddiaeth hon yn dathlu darn gwych o waith dan arweiniad ein tenantiaid, gan weithio ochr yn ochr â chydweithwyr ar draws Rheoli Tai, Cyfranogiad a Chanolfan Gyswllt y Cyngor. Dechreuodd yr adolygiad ar ôl i denantiaid godi pryderon am y gwasanaeth atgyweirio. Yn hytrach na gofyn am adborth yn unig, buom yn gweithio gyda nhw i ddeall y profiad o'u safbwynt, gan ddilyn y daith atgyweirio o'r adroddiad cychwynnol hyd at ei gwblhau.

Gwrandawodd tenantiaid ar alwadau atgyweirio, cwrdd â chydweithwyr, archwiliodd sut mae'r systemau'n gweithio a nodi ble y gallai cyfathrebu, amseroedd ymateb ac ansawdd y gwasanaeth wella. Arweiniodd eu gwaith at gynllun gweithredu, sydd bellach ar waith.

Eisoes, mae'r prosiect yn ein helpu i wneud newidiadau ymarferol. Cyflwynwyd system awtomataidd llwybro galwadau newydd, ac mae hyfforddiant wedi digwydd gyda chydweithwyr y Ganolfan Gyswllt a Thrwsio. 

Mae tri chwarter y tenantiaid sy'n rhan o'r grŵp ymgynghorol wedi adrodd profiad cadarnhaol o ddefnyddio'r Ganolfan Gyswllt. Yr un mor bwysig, dywedodd yr holl denantiaid a oedd yn rhan o'r adolygiad eu bod yn gweld y profiad yn ystyrlon, yn teimlo eu bod yn cael ei werthfawrogi ac yn credu eu bod wedi gallu dylanwadu ar welliannau gwasanaeth. 

Mae ymgysylltu ystyrlon yn ymwneud â mwy na rhoi cyfle i bobl rannu eu barn; mae'n ymwneud â sicrhau bod y safbwyntiau hynny'n cael eu gwrando, eu cymryd o ddifrif a'u defnyddio i lunio penderfyniadau. 

Mae hefyd yn ymwneud ag adeiladu ymddiriedaeth a chryfhau'r berthynas rhwng y Cyngor a'n tenantiaid. Pan fydd pobl yn gallu gweld bod eu cyfranogiad yn arwain at newidiadau go iawn, mae'n atgyfnerthu gwerth cael eu lleisiau glywed ac yn annog mwy o bobl i gymryd rhan. 

Yn bennaf oll, mae hefyd yn adlewyrchu ein hymrwymiad i Fod y Cyngor Gorau y Gallwn Fod: gwrando, dysgu a gwella'r hyn rydym yn ei wneud yn barhaus. Longyfarchiadau pawb! 

Mae cymunedau cryf hefyd yn dibynnu ar bobl yn cael y gefnogaeth a'r cyfleoedd sydd eu hangen arnynt i ffynnu. 

Yr wythnos diwethaf, daeth cydweithwyr o bob rhan o'r Cyngor at ei gilydd yn ein Uwchgynhadledd Trechu Tlodi ac Amddifadedd i ystyried sut y gallwn weithio'n fwy cydweithredol i fynd i'r afael â thlodi ledled y Fro. 

O dan y thema 'O Weithgarwch i Effaith Gyfunol dan Arweiniad' - roedd yr uwchgynhadledd yn canolbwyntio ar sut y gallwn ddod â'r gwaith sydd eisoes yn digwydd ar draws ein gwasanaethau a'n partneriaethau ynghyd.

Er bod y Fro yn gartref i lawer o gymunedau ffyniannus, mae tlodi ac amddifadedd yn parhau i fod yn heriau sylweddol. 

Nododd Mynegai Amddifadedd diweddaraf Cymru, a gyhoeddwyd yn 2025, saith ardal fach yn y Fro ymhlith y 10 y cant mwyaf difreintiedig yng Nghymru, pob un wedi'u lleoli yn y Barri. Mae llawer o aelwydydd yn parhau i brofi pwysau yn sgil costau bwyd, ynni a thai. 

Y tu ôl i'r ffigurau hyn mae unigolion a theuluoedd sy'n wynebu dewisiadau anodd bob dydd. Mae mynd i'r afael â'r heriau hyn yn gofyn am fwy nag y gall unrhyw tîm neu wasanaeth ei gyflawni ar ei ben ei hun. Mae'n golygu nodi lle mae angen cefnogaeth fwyaf, gweithio gyda chymunedau i ddeall eu profiadau ac ymuno â'n hymdrechion â phartneriaid i atal caledi lle bynnag y bo modd. 

Mae hyn yn gysylltu’n agos â'n huchelgeisiau Bro 2030 ac ymrwymiad y Bwrdd Gwasanaethau Cyhoeddus i weithio gyda'n cymunedau mwyaf difreintiedig a chreu Fro mwy teg a chysylltiedig. Diolch i bawb a gyfrannodd at yr uwchgynhadledd. 

Yr her nawr yw troi'r sgyrsiau hynny yn gweithredu ar y cyd, gan wneud y defnydd gorau o'n hadnoddau a sicrhau bod y gefnogaeth a ddarparwn yn cyrraedd y bobl sydd ei hangen fwyaf. Wrth wraidd y gwaith hwn mae cyfrifoldeb a rennir i edrych allan am ein gilydd ac adeiladu cymunedau cryfach, mwy gwydn. 

Adlewyrchir yr ymdeimlad hwnnw o gefnogaeth ac undod hefyd yn y modd yr ydym yn dod at ei gilydd yn wyneb adfyd - yn enwedig mewn eiliadau o golled dwys. 

Ddydd Mercher 21 Hydref, byddwn yn nodi 60 mlynedd ers trychineb Aberfan, pan gollodd 144 o bobl, gan gynnwys 116 o blant, eu bywydau. Mae'n parhau i fod yn un o'r trychinebau mwyaf dinistriol yn hanes Cymru, ac mae'r effaith yn parhau i gael ei theimlo gan deuluoedd, goroeswyr a chymunedau ledled Cymru. 

Bydd y Cyngor yn ymuno â'r munud distawrwydd ledled y wlad am 9.15yb a gwahoddir cydweithwyr i gymryd rhan lle bynnag y maent yn gweithio, boed mewn swyddfa, o bell neu allan yn y gymuned. 

Wrth i ni oedi i gofio'r rhai a gollodd eu bywydau, rydym hefyd yn cydnabod cryfder parhaol cymuned Aberfan a phwysigrwydd tosturi trwy'r cyfnod mwyaf heriol. Mae'r rhain yn werthoedd sy'n parhau yr un mor bwysig yn y cymunedau rydym yn eu gwasanaethu heddiw. 

Mae cefnogi ein cymunedau bob amser yn ymrwymiad trwy gydol y flwyddyn, ac yn un sy'n parhau drwy gydol cyfnod yr ŵyl sydd i ddod, gyda chydweithwyr yn gweithio'n galed i sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i fod ar gael i drigolion. 

Gyda hynny mewn golwg, roeddwn am rannu'r wybodaeth ddiweddaraf am y trefniadau gweithio dros y Nadolig a'r Flwyddyn Newydd. 

Gan ystyried y ffyrdd hyblyg o weithio sydd bellach wedi'u hymgorffori ar draws ein sefydliad, y cynllun presennol yw i adeiladau swyddfa gau o 6yp ddydd Iau 24 Rhagfyr tan fore dydd Llun 4 Ionawr 2027. 

Fodd bynnag, bydd ein gwasanaethau'n parhau i weithredu, gyda rheolwyr yn sicrhau bod trefniadau staffio angenrheidiol ar waith i ddiwallu anghenion preswylwyr a chymunedau. 

Ar gyfer cydweithwyr sy'n gallu gweithio o bell, bydd trefniadau gweithio hyblyg presennol yn parhau i ddarparu'r hyblygrwydd hwnnw. Efallai y bydd eraill yn dymuno cymryd gwyliau blynyddol, yn amodol ar eu gofynion ardal wasanaeth. 

Rydym hefyd yn cydnabod y bydd llawer o gydweithwyr yn parhau i weithio fel yr arfer, gan gynnwys y rhai sy'n darparu gwasanaethau rheng flaen a chefnogi preswylwyr bregus yn ystod yr hyn a all fod yn gyfnod arbennig o brysur a heriol o'r flwyddyn. 

Rydym yn gwerthfawrogi'n fawr ymroddiad pawb sy'n helpu i gadw ein gwasanaethau hanfodol ar waith drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys dros y Nadolig. 

I'r rhai sydd ddim yn gweithio, rwy'n gobeithio y byddwch yn cael cyfle i orffwys ac ymlacio dros y penwythnos. 

Diolch, 

Rob