Yr Wythnos gyda Rob

18 Medi 2026

Helo bawb, 

Yr wythnos hon mae budd cydweithio a gweithio mewn partneriaeth wedi bod ar flaen y gad yn fy meddwl gan fod nifer o enghreifftiau proffil uchel o'r dull hwn ar waith. 

Yn gyntaf, cyhoeddwyd ddydd Mercher y bydd Prifddinas-Ranbarth Caerdydd (CCR) yn dechrau gwaith archwilio i'r posibilrwydd o greu morlyn llanw yn Aberddawan. 

Fel rwy'n siŵr eich bod yn ymwybodol, mae CCR yn cynnwys 10 Awdurdod Lleol sy'n cwmpasu De Ddwyrain Cymru, ac rydym yn un ohonynt. 

Ei nod yw sbarduno twf rhanbarthol, datblygu seilwaith, a goruchwylio trafnidiaeth a chynllunio strategol ar draws y rhanbarth. 

Mae morlyn llanwol yn rhwystr ffisegol a leolir ar hyd ardal arfordirol neu aber i gynhyrchu ynni adnewyddadwy o gynnydd a chwymp y llanw. 

Mae amcangyfrifon cychwynnol yn awgrymu y gallai morlyn yn Aberddawan ddarparu tua 600 megawat o drydan adnewyddadwy - digon ar gyfer tua hanner miliwn o gartrefi. 

Gallai'r prosiect hefyd gynhyrchu tua £3.5 biliwn i'r economi leol drwy gefnogi miloedd o swyddi a chreu cyfleoedd sylweddol i fusnesau. 
Y gobaith yw y gallai'r cynllun arwain at gyfres o ddatblygiadau tebyg ar draws yr Hafren. 

Gydag un o'r ystodau llanw uchaf yn y byd yn 14.5 metr, gallai'r rhaglen ehangach ddarparu hyd at bum gigawatt o gynhyrchu ynni adnewyddadwy yn y pen draw, sy'n ddigonol i bweru hyd at bedair miliwn o gartrefi. 

Bydd CCR yn ymrwymo hyd at £6.4 miliwn dros y tair blynedd nesaf i gefnogi cam ymchwilio cyntaf y prosiect gan ddefnyddio cronfeydd y Cytundeb Ddinesig, arian sy'n dod o Lywodraethau Cymru a Llywodraeth y DU. 

Bydd hyn yn cynnwys astudiaeth archwiliadol helaeth sy'n cynnwys arolygon amgylcheddol, dylunio peirianneg, modelu ac asesiadau masnachol. 

Yr uchelgais gyffredinol yw creu un o gyfleoedd ynni adnewyddadwy mwyaf arwyddocaol y DU, a all gynhyrchu ynni adnewyddadwy glân, dibynadwy, creu swyddi, a denu buddsoddiad. 

Yn amlwg mae hyn yn cyd-fynd yn berffaith ag agenda werdd y Cyngor, yn enwedig Prosiect Sero, ein nod i fod yn Awdurdod Lleol carbon niwtral yn y pedair blynedd nesaf. 

Rydym hefyd yn bwriadu bod yn Sir garbon niwtral erbyn 2050, ond ni ellir cyflawni targed mor feiddgar ar ei ben ei hun. 

Rhaid i ni weithio gyda thrigolion ac amrywiaeth o bartneriaid eraill i wireddu'r nod hwnnw — ac mae prosiect fel hwn yn dangos potensial y dull hwnnw yn daclus. 

Mae gweithredu ar y cyd yn golofn ganolog i Bro 2030, ein Cynllun Corfforaethol, ac yn allweddol i gyflawni ein nod parhaus i adeiladu Cymunedau Cryf gyda Dyfodol Disglair. 

Mae'r Datganiad Partneriaeth o fewn Bro 2030 yn esbonio ein bod am greu Fro gyda chymunedau cadarn, hapus ac iach, lle mae pob aelod yn teimlo ei fod yn cael ei werthfawrogi, ei gefnogi ac yn gallu byw ei fywyd i'r eithaf. 

Er mwyn cyflawni hynny, rhaid i ni weithio'n agos gyda'n cymunedau a meithrin perthnasoedd cadarnhaol gyda phartneriaid lleol. Mae hyn yn cynnwys sefydliadau'r trydydd sector, grwpiau cymunedol, cynghorau tref a chymuned, mentrau cymdeithasol, cyrff cyhoeddus a busnesau. 

Mae ein gwerthoedd yn Agored, Gyda'n Gilydd, Uchelgeisio a Balch ac rydym wedi ymrwymo i sicrhau bod y rhain yn cael eu hadlewyrchu yn y ffordd rydym yn gweithio gydag eraill. 

Mae enghraifft arall o'n dull partneriaeth i fod i gael sylw ar newyddion cenedlaethol Cymru yn fuan hefyd.

Yn ddiweddar mae cydweithwyr yn y Gwasanaethau Cymdeithasol wedi bod yn gweithio gyda Beam, cwmni menter gymdeithasol a thechnoleg sy'n creu deallusrwydd artiffisial ac offer meddalwedd ar gyfer gweithwyr lles, tai a gofal cymdeithasol rheng flaen. 

Mae un o'i gynhyrchion, 'Nodiadau', yn helpu i leihau gwaith gweinyddol a gwaith papur llwyth achosion, gan ganiatáu i staff dreulio mwy o amser gyda'r bobl sydd eu hangen. 

Yn ddiweddar, ymwelodd Aelod Seneddol y Fro (AS) a Gweinidog Llywodraeth y DU dros Ddeallusrwydd Artiffisial (AI) Kanishka Narayan â'r Swyddfeydd Dinesig i gyfarfod â chydweithwyr gwasanaethau cymdeithasol a chlywed uniongyrchol sut mae 'Nodiadau' yn newid y ffordd maent yn gweithio. 

Cyfarfu Mr Narayan â gweithwyr cymdeithasol Jane Case a Sian Palmer, ynghyd â Phennaeth Gwasanaethau Oedolion Jason Bennett, i ddysgu am eu profiadau cadarnhaol a'r amser ychwanegol y mae wedi caniatáu iddynt dreulio gyda chleientiaid.

Roedd BBC Cymru hefyd yn bresennol i ffilmio'r cyfarfod, sydd i fod i'w weld ar ei raglenni newyddion yn ystod yr wythnos nesaf.

Mae'n wych gweld cydweithwyr yn cofleidio technoleg arloesol fel hon. 

Da iawn i bawb sy'n ymwneud â'r fenter hon a fydd o fudd sylweddol i'r bobl rydych chi'n gweithio gyda nhw. 

Wrth gwrs, un o'n enghreifftiau hynaf a gorau o weithio ar y cyd yw Gwasanaethau Rheoleiddio a Rennir (SRS). 

Sefydlwyd SRS yn 2015, ac mae'n cynnal safonau masnach, trwyddedu, diogelwch bwyd, lles anifeiliaid a gwaith arall yn ardaloedd Awdurdodau Lleol y Fro, Caerdydd a Phen-y-bont ar Ogwr. 

Yn ddiweddar, arweiniodd gwaith cyflym ac effeithiol gan y gwasanaeth at enwog Southerndown yn cael ei euogfarnu o droseddau lles anifeiliaid difrifol yn ymwneud â Defaid dan ei ofal. 

Roedd un yn dioddef o gyflwr llygaid difrifol ac yn methu sefyll mewn cae a oedd yn cynnwys 15 o garcasau mewn gwahanol gyflwr dadelfennu. 

Roedd swyddogion hefyd wedi dod o hyd i ddafad arall yn gaeth mewn mieri, tra bod eraill wedi profi colli gwlân, crafu a thystiolaeth o afiechyd. 

Nododd ymchwilwyr hefyd broblemau sgil-gynnyrch anifeiliaid eang, gyda charcasau, esgyrn a rhannau'r corff yn bresennol ar draws y tir pori. 

Cafodd y ffermwr ei ddedfrydu i 24 wythnos o garchar, ei atal am 12 mis, a'i orchymyn i dalu £5,000 tuag at gostau erlyn ynghyd â gordal dioddefwyr o £154. 

Wrth basio dedfryd, disgrifiodd y llys yr achos fel “yr achos gwaethaf o esgeulustod anifeiliaid” roedd y fainc wedi dod ar ei draws”.

Mae SRS yn gwneud gwaith gwych ledled y rhanbarth ac mae'n enghraifft ddisglair o wasanaeth cyfunol sy'n gweithredu ar draws ffiniau'r cyngor sy'n darparu rhagoriaeth yn gyson. 

Diolch i bawb sydd wedi chwarae rhan allweddol yn yr achos hon.

Mae'r Tîm Chwaraeon a Chwarae hefyd wedi bod yn perfformio i lefel eithriadol fel y dangosir gan ei adolygiad 2025-26.

Mae hynny'n tynnu sylw at waith sydd wedi'i wneud i wella lles corfforol a meddyliol drwy chwaraeon a gweithgarwch corfforol ac, yn unol â thema'r wythnos hon, yn dangos ffocws brwd ar gydweithio. 

Mae cydweithwyr wedi gweithio gyda 148 o sefydliadau partner i gynyddu lefelau gweithgarwch ymysg plant a phobl ifanc ac wedi cyflwyno mwy na 23,900 o gyfranogiadau drwy'r rhaglen Pobl Ifanc Egnïol. 

Cafwyd cefnogaeth wedi’i thargedu at grwpiau sy’n wynebu rhwystrau rhag cyfranogiad, gan gynnwys teuluoedd sydd wedi’u heffeithio gan yr argyfwng costau byw, pobl anabl, grwpiau oedran llai gweithgar, a’r rhai sydd heb hyder.

Mae hynny ochr yn ochr â chyfleoedd rhad ac am ddim a chost isel fel rhaglenni chwaraeon gwyliau, digwyddiadau cymunedol, sesiynau pêl-droed anffurfiol, Gwaith Ieuenctid mewn canolfannau hamdden a chyfleoedd ffitrwydd ar-lein. 

Caiff oedolion hŷn eu cefnogi drwy'r Cynllun Hamdden 60+, gan gynnwys rhaglen y Pas Aur, gweithgareddau sy'n gyfeillgar i ddementia a phartneriaethau gyda'r nod o leihau arwahanrwydd cymdeithasol a gwella lles. 

Mae clybiau chwaraeon cymunedol wedi'u cryfhau drwy gymorth datblygu, cyfleoedd ariannu, hyfforddiant gweithlu a phartneriaethau gyda chyrff llywodraethu chwaraeon cenedlaethol. 

Mae'r rhaglen Llysgenhadon Ifanc hefyd wedi helpu i ddatblygu arweinwyr y dyfodol trwy ymgysylltu 142 o bobl ifanc, ochr yn ochr â mentrau hyfforddi hyfforddwyr a gwirfoddolwyr. 

Mae'r prif swyddog Byw’n Iach Karen Davies a'i thîm yn haeddu clod enfawr am y gwaith hwn. Diolch yn fawr iawn!

Yn olaf, roeddwn am sôn am enghraifft wych o rywun yn mynd uwchben a thu hwnt i gyflwyno ar gyfer preswylydd. 

Roedd Dale Francis, sy'n rhan o'r Tîm Gwasanaethau Cymdogaeth, yn gweithio ym Mhenarth un penwythnos pan ddaeth o hyd i ffôn a chardiau banc. 

Nid oedd batri ar y ffôn felly aeth adref, ei wefru i fyny, cysylltodd â'r perchennog a dychwelyd popeth iddyn nhw. 

Da iawn Dale — dyna'r hyn y mae’r Fro yn ei gylch. 

Diolch i bawb am eich ymdrechion yr wythnos hon — maent bob amser yn cael eu gwerthfawrogi. 

I'r rhai sydd ddim yn gweithio, mwynhewch gwpl o ddiwrnodau o orffwys ac ymlacio.

Diolch yn fawr iawn, 

Rob