Cyngor Bro Morgannwg yn Arwain Strategaeth Darllen Newydd Arloesol
Bydd Cyngor Bro Morgannwg yn arwain gwaith i helpu i ddylunio a pheilota Strategaeth Ddarllen Leol a Rhanbarthol newydd, gan osod y gwasanaeth llyfrgell gyhoeddus wrth wraidd rhaglen newydd bwysig i gryfhau darllen ar draws cymunedau.
Yn rhedeg tan fis Hydref 2026, bydd y peilot yn profi dulliau arloesol sy'n seiliedig ar leoedd o ymgysylltu â darllen, yn datblygu cyfleoedd newydd ar gyfer gweithio mewn partneriaeth ar draws gwasanaethau'r cyngor a sefydliadau cymunedol, ac yn meithrin sgiliau gweithlu i gefnogi darllen mewn ystod eang o leoliadau.
Bydd y prosiect yn creu Strategaeth Ddarllen drafft, pecyn cymorth ymarferol a sylfaen dystiolaeth a allai, os yw'n llwyddiannus, helpu i lywio polisi'r dyfodol a chryfhau'r ddarpariaeth ddarllen ledled Cymru.
Bydd y fenter hefyd yn chwarae rhan allweddol wrth gefnogi gweithgareddau yn ystod Blwyddyn Genedlaethol Darllen 2026, gan helpu i ddathlu darllen yn ei holl ffurfiau ac annog mwy o bobl o bob oed i ddarganfod manteision a mwynhad llyfrau, straeon a phrofiadau darllen.
Fel rhan o'r rhaglen, bydd gwasanaeth llyfrgelloedd y Cyngor yn gweithio'n agos gydag ysgolion, darparwyr blynyddoedd cynnar, gwasanaethau iechyd a lles, grwpiau cymunedol, sefydliadau diwylliannol a phartneriaid lleol i archwilio sut y gall darllen gefnogi addysg, lles, hyder, creadigrwydd a chysylltiadau cymunedol cryfach.
Bydd y strategaeth yn adeiladu ar ymrwymiad hirsefydlog y Fro i hyrwyddo darllen drwy raglenni llwyddiannus a gyflwynir eisoes gan lyfrgelloedd ledled y sir, gan gynnwys Her Ddarllen flynyddol yr Haf. Mae'r her yn annog plant i barhau i ddarllen drwy gydol gwyliau'r ysgol, gan helpu i wella sgiliau llythrennedd, hyder a mwynhad o ddarllen tra'n ennyn diddordeb teuluoedd gyda llyfrgelloedd lleol a gweithgareddau cymunedol.
Cefnogwyd y prosiect fel rhan o flaenoriaethau diwylliant Llywodraeth Cymru, sy'n ceisio cryfhau gwasanaethau diwylliannol lleol ledled Cymru.
Dywedodd y Cynghorydd Rhiannon Birch, Aelod Cabinet dros Addysg, y Celfyddydau a'r Iaith Gymraeg: “Rydym wrth ein bodd bod Bro Morgannwg wedi cael y cyfle hwn i arwain rhaglen mor bwysig ac uchelgeisiol. Mae gan ddarllen y pŵer i drawsnewid bywydau, cefnogi lles, gwella canlyniadau addysgol a dod â chymunedau at ei gilydd.
“Mae ein llyfrgelloedd eisoes yn chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi pobl o bob oed i gael mynediad at lyfrau, cyfleoedd dysgu a mannau cymunedol croesawgar. Mae'r cynllun peilot hwn yn rhoi cyfle cyffrous i ni adeiladu ar y sylfaen gref honno, datblygu partneriaethau newydd ac archwilio ffyrdd arloesol o ysbrydoli cariad gydol oes tuag at ddarllen ar draws y Fro, ac rydym yn falch y gallai'r dysgu o'r prosiect hwn helpu i lunio strategaethau darllen a gwasanaethau llyfrgell yn y dyfodol ledled Cymru.”
Dywedodd Heledd Fychan, Gweinidog Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon Llywodraeth Cymru: “Mae llyfrgelloedd yn chwarae rolau hanfodol yn ein cymunedau. Rydym yn gwybod bod darllen yn lifer pwerus ar gyfer lleihau anghydraddoldebau, gan helpu plant i wneud yn well yn yr ysgol tra'n datblygu empathi, creadigrwydd a dychymyg.
“Dyna pam mae'r llywodraeth newydd hon wedi ymrwymo i ddatblygu Cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol newydd.
“Drwy osod llyfrgelloedd wrth wraidd dull cydweithredol sy'n seiliedig ar leoedd, mae rhaglenni fel hyn yn helpu i gryfhau sgiliau darllen, cefnogi lles ac ysbrydoli cariad gydol oes tuag at ddarllen.”