Llifogydd

Mae’n gyfrifoldeb ar Gyngor Bro Morgannwg i weithredu camau rhesymol i atal dŵr rhag rhedeg oddi ar y briffordd a fabwysiadwyd i dir preifat. 

 

Er hynny, cofiwch mai ffenomen naturiol yw llifogydd, ac ni all unrhyw system ddraenio na mesurau diogelwch ddarparu amddiffynfa lwyr rhag pob achos o orlifo. 

Gan amlaf, y gwasanaethau brys, mewn cydweithrediad â’r awdurdod lleol, sy’n ymateb i lifogydd. Rydyn ni’n cydlynu ymadawiadau ac yn darparu lloches frys a gwasanaethau cymdeithasol eraill.

 

 

 

Ymateb yn dilyn y llifogydd ar ôl y glaw ar 23 Rhagfyr 2020.

Ar 23 Rhagfyr 2020 cafodd Bro Morgannwg, ar gyfartaledd, 33 mm o law dros gyfnod o 11 awr. Yn ystod y glaw mawr hwn mae nifer o eiddo ar draws yr awdurdod wedi profi llifogydd mewnol, yn enwedig tai yn Ninas Powys, Sili a Phenarth.

 

Fel Awdurdod Llifogydd Lleol Arweiniol mae gennym ddyletswydd statudol i gofnodi pob achos o lifogydd ac ymchwilio lle bo angen.

 

O dan Adran 19 o Ddeddf Rheoli Llifogydd a Dŵr 2010, mae gan Gyngor Bro Morgannwg, fel yr Awdurdod Llifogydd Lleol Arweiniol (ALlLlA), ddyletswydd i ymchwilio a chyhoeddi adroddiadau ar lifogydd yn ei ardal i'r graddau y mae'n ystyried bod hynny'n angenrheidiol neu'n briodol. Mae adroddiad ymchwiliad llifogydd adran 19 yn ddatganiad cyhoeddus o amgylchiadau llifogydd a pha bartïon sydd â rôl i'w chwarae wrth reoli'r risgiau. Mae'r cyngor wedi penodi ymgynghorydd arbenigol i helpu i ymchwilio i'r llifogydd fel rhan o’r adroddiad adran 19.

 

Bydd yr adroddiadau ymchwiliad llifogydd yn ystyried:

  • Gwybodaeth gefndirol am leoliad y llifogydd

  • Crynodeb o'r glawiad, gwybodaeth am faint y llifogydd

  • Canfyddiadau'r ymchwiliad

  • Rolau a chyfrifoldebau pob Awdurdod Rheoli Risg

  • Camau gweithredu a argymhellwyd yn dilyn yr ymchwiliad.

 

Fel rhan o'n hymateb i'r llifogydd o 23 Rhagfyr rydym wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â Chyfoeth Naturiol Cymru a Dŵr Cymru i ymchwilio i mewn i ardaloedd, yn benodol Dinas Powys, lle bu nifer fawr o eiddo eu heffeithio gan lifogydd y brif afon.

 

Ffurflen Adroddiad Digwyddiad Llif

Oherwydd y nifer uchel o achosion o lifogydd ac effaith Covid sy'n effeithio ar ein gallu i ymchwilio, byddwn yn anfon llythyrau at yr holl breswylwyr sy'n byw yn yr ardaloedd llifogydd i ofyn a allant lenwi un o'n ffurflenni llifogydd.

 

Os na allwch agor neu ddefnyddio'r ffurflen ar-lein, gellir lawrlwytho cpoi yma i'w lenwi a’i e-bostio neu bostio'n ôl atom.

 

Llenwch y Ffurflen Digwyddiad Lifogydd Ar-lein

 

 

Anfonwch yr holiadur at:

 

Adran yr Amgylchedd

Cyngor Bro Morgannwg

Yr Alpau

Heol Chwarel yr Alpau

Gwenfô

CF5 6AA

 

Rydym bellach yn dyrannu adnoddau ychwanegol i archwilio a, lle bo angen, lanhau'r holl ddraeniau priffyrdd mewn ardaloedd sy’n dioddef o lifogydd. Mae 40 o sgipiau adeiladwyr maint llawn wedi’i rhoi ar gael i helpu gwaredu dodrefn, gorchuddion llawr ac eitemau eraill y cartref a ddifrodwyd gan ddŵr.

 

Sylwer, bydd unrhyw wybodaeth a gasglwn yn ystod ein hymchwiliadau yn cael ei rhannu â Dŵr Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru

 

Rhagor o wybodaeth am gymorth neu gyngor i breswylwyr mewn perthynas ag yswiriant llifogydd:

 

 

Ein hysbysu am lifogydd ar briffordd

Os gwelwch chi lifogydd ar unrhyw heolydd ym Mro Morgannwg, cysylltwch â ni:


Rhybudd llifogydd

Mae rhybuddion llifogydd yn cael eu diweddaru’n gyson ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru a gallwch eu ffonio unrhyw bryd ar:

  • 0845 988 1188

Dŵr yn eich cartref

Os oes llifogydd eisoes wedi effeithio ar eich eiddo, cysylltwch â’r Gwasanaeth Tân:

  • 999

Niwed i bibell y prif gyflenwad dŵr

Os mai niwed i un o bibellau’r cyflenwad dŵr sy’n achosi’r llifogydd, cysylltwch â Dŵr Cymru:

  • 0800 085 3968

 
Nodwch: yn achos gorlifiad carthffosiaeth o unrhyw fath, cysylltwch â’r cwmni dŵr perthnasol. Maent yn rheoli eu rhwydwaith eu hunain o bibellau carthffosiaeth a dŵr arwyneb.

Preswylydd neu berchennog yr eiddo

Ar breswylydd neu berchennog eiddo mae’r cyfrifoldeb am amddiffyn yr eiddo yn achos llifogydd. Y preswylydd neu’r perchennog sydd hefyd yn gyfrifol am unrhyw golledion, gwaith atgyweirio neu fesurau adfer sy’n briodol. 

Pan fod perchnogion neu breswylwyr yn byw wrth ymyl cwrs dŵr, meysydd neu gaeau lle ceir lefel uchel o ddŵr gwastraff, dylent baratoi ymlaen llaw pan fydd rhagolygon y tywydd yn addo glaw mawr. Nid yw systemau draenio’r priffyrdd wedi eu cynllunio i dderbyn lefelau hynod uchel o ddŵr sy’n rhedeg oddi ar gaeau cyfagos, ac ni allant ymdopi â nhw.

 

Am wybodaeth bellach am gynllunio, rheoli ac ôl-effeithiau llifogydd, gweler y dolenni isod.