Canmol Darpariaeth Trochi Bro Morgannwg yn dilyn Arolygiad Estyn
Mae Cyngor Bro Morgannwg wedi croesawu canfyddiadau cadarnhaol arolygiad diweddar gan Estyn o'i ddarpariaeth trochi Cymraeg, sy'n tynnu sylw at gryfder arweinyddiaeth, yr amgylchedd dysgu cefnogol, a'r cynnydd cadarnhaol y mae disgyblion yn ei wneud wrth ddatblygu eu sgiliau iaith Gymraeg.
Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at y cydweithrediad cryf rhwng arweinwyr, staff, teuluoedd ac ysgolion partner wrth hyrwyddo dysgu Cymraeg a lles disgyblion.
Mae darpariaeth trochi Cymraeg Cyngor Bro Morgannwg yn cefnogi disgyblion o bob cwr o'r sir i ddatblygu hyder a rhugl yn y Gymraeg, gan helpu mwy o ddysgwyr i barhau â'u haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg.
Darperir mwyafrif y ddarpariaeth yn Ysgol Gymraeg Gwaun y Nant yn y Barri ar gyfer disgyblion oed cynradd, gyda chymorth ychwanegol yn cael ei darparu ar gyfer dysgwyr uwchradd drwy bartneriaeth ag Uned Trochi Caerdydd.
Ers 2023, mae'r Cyngor hefyd wedi cyflwyno gwasanaeth cymorth pontio ar gyfer disgyblion sy'n symud o addysg gynradd cyfrwng Cymraeg i addysg uwchradd, gan helpu i gryfhau dilyniant i ddysgu cyfrwng Cymraeg yng Nghyfnod Allweddol 3.
Tynnodd arolygwyr sylw hefyd at ansawdd uchel yr addysgu o fewn y ddarpariaeth, gan ddisgrifio gwersi fel rhai “bwrpasol ac ymgysylltu”. Canmolwyd staff am eu disgwyliadau uchel ac am ddefnyddio ystod o strategaethau effeithiol i gefnogi datblygiad y Gymraeg.
Nodwyd hefyd fod gweithio mewn partneriaeth gref gydag ysgolion ac asiantaethau allanol yn gryfder allweddol, gan helpu llawer o ddisgyblion i barhau â'u haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg wrth iddynt drosglwyddo i'r ysgol uwchradd.
Nododd yr arolygwyr: “Mae arweinwyr wedi gweithio'n ddiwyd ac yn rhagweithiol i sefydlu rhwydwaith cryf a phwrpasol o bartneriaethau sy'n gwella ansawdd ac effaith darpariaeth trochi Cymru. Maent yn cydweithio'n agos ag ystod eang o bartneriaid, gan gynnwys y gwasanaeth seicoleg addysgol, athro trawsnewidiadau/dilyniant, tîm derbyn, a staff o ysgolion partner, fel cydlynwyr ADY, i sicrhau dull cydlynol a chydlynu'n dda.
“Mae'r partneriaethau hyn yn hynod effeithiol wrth gefnogi trosglwyddo disgyblion i mewn i'r ddarpariaeth trochi. Caiff gwybodaeth ei rhannu'n systematig yn gynnar, gan alluogi staff i ddeall anghenion disgyblion yn drylwyr a theilwra cymorth yn briodol. Mae'r dull rhagweithiol hwn yn sicrhau bod y rhan fwyaf o ddisgyblion yn setlo'n gyflym, yn datblygu hyder ac yn ymgysylltu'n gadarnhaol â'u dysgu.”
Fe wnaethant ychwanegu: “Mae cydweithio agos ag asiantaethau allanol hefyd yn sicrhau bod disgyblion sy'n agored i niwed yn cael cymorth amserol ac effeithiol, yn enwedig mewn perthynas â'u hanghenion llesiant a'u hanghenion emosiynol. Mae gweithio mewn partneriaeth yn ymestyn y tu hwnt i'r rhaglen ffurfiol. Er enghraifft, mae darparu adnoddau fel y 'Pecyn Prysur' yn cefnogi teuluoedd i atgyfnerthu patrymau iaith yn ystod gwyliau'r ysgol, gan gryfhau'r cysylltiad rhwng y cartref a'r ysgol.
“O ganlyniad i'r gwaith partneriaeth gydlynol a phwrpasol hwn, mae'r rhan fwyaf o ddisgyblion yn gwneud cynnydd cryf yn eu sgiliau iaith Gymraeg. Mae bron pob un yn datblygu agweddau cadarnhaol tuag at ddysgu Cymraeg ac yn pontio yn esmwyth rhwng cyfnodau addysgol, gan adeiladu'n llwyddiannus ar eu profiadau blaenorol."
Dywedodd y Cynghorydd Rhiannon Birch, Aelod Cabinet dros Addysg, y Celfyddydau a'r Iaith Gymraeg yng Nghyngor Bro Morgannwg: “Rydym wrth ein bodd bod Estyn wedi cydnabod cryfder ein darpariaeth trochi Cymraeg ac ymroddiad ein staff wrth gefnogi dysgwyr a'u teuluoedd.
“Mae'r adroddiad hwn yn adlewyrchu'r amgylchedd gofalgar a chynhwysol sydd wedi'i greu ar gyfer disgyblion, lle cânt eu hannog i fagu hyder, datblygu eu sgiliau iaith Gymraeg a theimlo ymdeimlad gwirioneddol o berthyn.
“Mae'n arbennig o galonogol gweld yr effaith gadarnhaol mae'r ddarpariaeth yn ei chael wrth gefnogi mwy o bobl ifanc i barhau â'u haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae Bro Morgannwg yn un o'r ychydig ardaloedd yng Nghymru lle bu cynnydd yn nifer y siaradwyr Cymraeg a byddwn yn parhau i adeiladu ar y sylfeini cryf hyn wrth i ni ehangu cyfleoedd i ddysgwyr ddefnyddio a mwynhau'r Gymraeg yn y dyfodol.”
Dywedodd Elizabeth Jones, Cyfarwyddwr Dysgu a Sgiliau Cyngor Bro Morgannwg: “Mae'r adborth yn yr adroddiad hwn yn brawf o ymrwymiad, proffesiynoldeb ac angerdd y staff sy'n gweithio ar draws ein darpariaeth trochi ac ysgolion partner. Yn benodol, hoffwn ddiolch i Ysgol Gymraeg Gwaun y Nant ac Uned Trochi Caerdydd, am eu cefnogaeth barhaus wrth helpu dysgwyr i fagu hyder a ffynnu trwy gyfrwng y Gymraeg.
“Mae cydnabyddiaeth Estyn o'r addysgu o ansawdd uchel, gweithio mewn partneriaeth gref a'r gefnogaeth effeithiol i lesiant disgyblion yn dangos y gwahaniaeth cadarnhaol mae'r dull cydweithredol hwn yn ei wneud i ddysgwyr a'u teuluoedd. Mae'r perthnasoedd gwaith agos rhwng y Cyngor, ysgolion a phartneriaid ehangach yn ganolog i lwyddiant y ddarpariaeth ac i gefnogi dysgwyr ar bob cam o'u taith addysg cyfrwng Cymraeg.”