Capeli – Oriel Gelf Ganolog 

12 Medi - 17 Hydref 2026

Mae dau ffotograffydd, Chris Evans a Patricia Ziad, yn gweithio'n annibynnol, wedi bod yn dogfennu capeli Cymru yn eu harddulliau unigryw eu hunain. Mae'r ffotograffwyr hyn yn dod at ei gilydd am y tro cyntaf – yn Oriel Gelf Ganolog Y Barri – i roi cipolwg diddorol ar sefydliad sydd wedi chwarae rhan mor bwysig ym mywyd Cymru ers yr ail ganrif ar bymtheg.

Gyda chymdeithas yn tyfu’n gynyddol seciwlar a chynulleidfaoedd yn dirywio ers dechrau'r ugeinfed ganrif, mae dogfennu'r capeli sy'n weddill yn bwysig iawn o safbwynt diwylliannol. Ond mae rhai o'r delweddau hyn yn llawer mwy na chofnod syml o'r hyn sy'n weddill, gyda llygad yr artist yn ffocysu ar ddarnau a manylion i greu delweddau gwefreiddiol yn eu rhinwedd eu hunain.

Wnaeth Chris Evans ddim hyfforddi fel ffotograffydd yn wreiddiol – mae ei chefndir a'i phrofiad mewn meddygaeth – er ei bod wedi bod yn aelod gweithgar o grwpiau celfyddydol fel Cymdeithas Celfyddyd Gyfoes Cymru , Grŵp Cymru a Chymdeithas Gelf Menywod Cymru. Dywedodd Chris: "Efallai y bydd pobl yn synnu at y ffaith y mod i’n ffotograffydd ar ôl hyfforddi  mewn Meddygaeth a Seiciatreg, ond yn y celfyddydau a meddygaeth arsylwi yw'r peth pwysicaf oll." 

Fe sylweddolodd fod ganddi lygad naturiol am gyfansoddi, gweld llinell a ffurf a sut mae golau yn newid popeth, "Roedd y camera yn fy ngalluogi i weld elfennau difyr mewn creigiau naturiol, neu adeiladau wedi’u creu gan bobl".

Arweiniodd ei diddordeb mewn celf, a ffotograffiaeth yn benodol, i ddilyn MA mewn Ffotograffiaeth Ddogfennol ym Mhrifysgol De Cymru, lle gwnaeth hi gwrdd â Patricia Ziad. Mae hi wedi gweithio gyda nifer o ffotograffwyr i ddatblygu ei thechneg a'i chreadigrwydd.  "Mae astudio ar gyfer MA mewn Ffotograffiaeth wedi cyfoethogi ac atgyfnerthu fy ngwaith ac fe ddysgais sgiliau newydd, fel gwaith yn yr ystafell dywyll a Ffotoysgythru."

Cafodd Chris Evans ei denu at gapeli yn sgil y cyfan roedden nhw’n eu cynrychioli. "Roedd yr adeiladau yn fan addoli ond hefyd yn fannau dysgu a diwylliannol,

yn creu ymdeimlad cymunedol o berthyn", dywedodd Chris. "Mae llawer yn dal i gynnal y traddodiad addoli, a rhai’n cael eu defnyddio mewn gwahanol ffyrdd ar gyfer gwasanaethau cymunedol fel llyfrgelloedd, neu neuaddau cyngerdd. Yn anffodus, mae rhai capeli yn wag ac wedi adfeilio.

Mae'r delweddau yn yr arddangosfa hon yn cynnwys capeli cynnar, fel Capel Caebach yn Llandrindod, a adeiladwyd ym 1715, hyd at Gaersalem yn Nhrefdraeth, a adeiladwyd ym 1915.

"Mae'r delweddau'n edrych y tu mewn i'r pedair wal ac yn dangos sut mae golau yn datgelu'r

patrymau, y llinell a'r ffurf sy'n rhan o’r cyfanwaith. Maen nhw’n deyrnged i'r defosiwn,

y dylunio a'r crefftwaith sydd wedi creu’r adeiladau hardd hyn.

Maen nhw'n adeiladau lle roedd calon Cymru yn canu."

Dechreuodd perthynas Patricia Ziad â'r camera mewn dosbarthiadau nos yn yr Eglwys Newydd a'r Barri a arweiniodd at BA yng Ngholeg Pen-y-bont ar Ogwr ac yna MA mewn Ffotograffiaeth Ddogfennol ym Mhrifysgol De Cymru (Casnewydd).  Mae ei ffocws wedi bod ar hanes cymdeithasol a’r Gymru ôl-ddiwydiannol. Dywedodd: "Mae'r camera yn flwch hud, sydd wedi fy swyno ers blynyddoedd lawer; mae ganddo allu diderfyn, sy'n ysbrydoledig iawn ac yn heriol iawn." Gan ddefnyddio camera ffilm Hasselblad a golau amgylchynol, mae hi'n sganio'r delweddau sy'n cael eu creu, ac wedyn yn cael eu trin yn ddigidol.

Roedd y newid yn gymharol fach yng nghapeli gwledig Cymru, lle tynnwyd y rhan fwyaf o'r delweddau hyn.  Gwelodd Patricia, wrth iddi fynd yn ddyfnach i'w phrosiect, fod capeli yn draddodiadol yn cael eu cynnal yn dda ac yn ddirodres a’u cynnwys yn finimalaidd.  Mae’r newidiadau i gapeli, annibendod, dail ar loriau, fasys o flodau – plastig yn aml – yn arwydd o leihad yn awdurdod y capel, yn sgil mabwysiadu gwerthoedd gwahanol.  "Doedd hi ddim yn bosibl darlunio'r newidiadau hyn yn fy mhrosiect drwy ddulliau traddodiadol ffotograffiaeth ddogfennol. Roedd yn rhaid i'r dechneg ffotograffig fod yn feddalach, o ran lliw ac o ran y nodweddion hynny a fyddai'n adlewyrchu gras o fewn y llymder; a dewis gwrthrychau i gynrychioli newid, o’r distawrwydd ysbrydol sydd i'w deimlo yn y capeli, a'r cyfan mae hyn yn ei awgrymu: cof, colled, absenoldeb, tlodi a gadael."

Mae'r Oriel Ganolog Gelf ar agor i ymwelwyr o ddydd Llun i ddydd Gwener 9.30 - 6.30 ac ar ddydd Sadwrn 9.30 - 15.30 gyda mynediad am ddim.  Mae'r arddangosfa ar agor o 10.09.26 tan 17.10.2026.

Os oes gennych ymholiadau cysylltwch â artinvale@valeofglamorgan.gov.uk

Gweladwy a’r Anweledig: Arsylliad, Dirgelion, Enigmâu | Ivor Davies

20 Gorffennaf - 06 Medi 2026

Ivor Davies – Gweladwy a’r Anweledig: Arsylliad, Dirgelion, Enigmâu

Mae’r Oriel Gelf Ganolog yn falch iawn o gynnal arddangosfa gan yr artist Ivor Davies. Ganwyd yn 1935, yn Nhreharris ac mae wedi treulio'r rhan fwyaf o'i oes ym Mhenarth.
 
Mae'n enwog yn rhyngwladol ac yn genedlaethol am gelf sy'n dathlu hanes, mytholeg, gwleidyddiaeth a diwylliant Cymru, ac am ei gelf cinetig a pherfformio chwyldroadol o'r 1960au. Yn aelod blaenllaw o'r mudiad rhyngwladol Destruction in Art o'r 1960au, ef oedd yr artist cyntaf o Brydain i ddefnyddio ffrwydron mewn gwaith sydd ddim, fodd bynnag, yn ymwneud â dinistr fel y cyfryw yn unig, ond grymoedd newid, byrhoedledd ac amser mewn profiad dynol a'i gynrychiolaeth yn y celfyddydau. 

Mae'r arddangosfa newydd hon yn gyfle i weld gweithiau fel Beach, y ffilm o’i waith anstatig, esblygol, oedd yn cael ei berfformio, ym 1966. Ychydig o artistiaid sydd wedi creu celf mewn amrywiaeth mor gyfoethog o genres a deunyddiau. Mae yna sawl ochr i Ivor Davies. Mae'r arddangosfa hon yn wledd lawen i'r llygad, gan ddatgelu cariad Davies at liw, ei ddefnydd cyson o bigmentau pur, collage ac amlgyfrwng.

Mae'n cwmpasu llawer o baentiadau a mathau o baentio, llawer na fydd yn gyfarwydd i'r cyhoedd, gan gynnwys dilynwyr brwd ei waith. Mae'r arddangosfa yn cynnwys celf haniaethol tebyg i dlysau, bywyd llonydd, tirweddau niwlog a dirgel ar adegau, droriau hanner cudd a delweddau enigmatig. Mae'r arddangosfa hefyd yn dangos ffilm ddiweddar Pete Telfer o'r artist a'i waith yn ei stiwdio ym Mhenarth, yn siarad am ei baentiad.

Yr arddangosfa hon yw casgliad unigol cyntaf Ivor Davies yn yr Oriel Gelf Ganolog. Mae'r arddangosfa'n digwydd ar yr un pryd, ac yn cyd-fynd â'r arddangosfa ôl-weithredol bwysig o yrfa hir yr artist yng Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth. The Many Stories of Ivor Davies – y'n rhedeg tan 16 Awst.

Mae'n ymddangos yn briodol, wrth i Oriel Gelf Ganolog Cyngor Bro Morgannwg ddathlu ei hugeinfed pen-blwydd, bod yr oriel yn gartref i ffigwr pwysig ym myd Celf Gyfoes, sydd wedi byw a gweithio ym Mro Morgannwg am gymaint o'i yrfa.

Bydd Ivor Davies – Gweladwy ac anweledig: Arsylliad, Dirgelion, Enigmâu yn Oriel Gelf Ganolog y Barri rhwng 18.07.2026 a 06.09.2026, ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener 9:30yb - 4:30yp a dydd Sadwrn 9:30yb - 3.30yp gyda mynediad am ddim, croeso i bawb. 

Otrovert: arddangosfa unigol gyntaf y ffotograffydd Lloyd Pursall yn y DU

18 Ebrill - 04 Gorffennaf 2026

Mae arddangosfa Lloyd, sy'n agor ar 18.04.2026 yn oriel flaenllaw Bro Morgannwg, ar Sgwâr y Brenin, Y Barri, yn ddychwelyd adref. Mae'r gair otrovert wedi'i wreiddio yn yr otro Sbaeneg (arall) a'r vert Lladin (i droi). Mae'n disgrifio pobl nad ydynt yn eistedd yn daclus fel mewnblygwyr neu extroverts. Y gofod rhwng hwn y mae'r ffotograffydd yn teimlo'n fwyaf cyfforddus. 
 
Magwyd Lloyd Pursall yn y Barri, lle dechreuodd ei hyfforddiant ffotograffig yng Ngholeg Caerdydd a'r Fro, cyn mynd ymlaen i ennill gradd BA yng Ngholeg Ffasiwn Llundain. Symudodd i Los Angeles yn ei ugeiniau cynnar, lle mae wedi adeiladu gyrfa mewn ffotograffiaeth ffasiwn a saethu portreadau enwogion. Gellir gweld rhywfaint o'r gwaith hwn yn arddangosfa Art Central, ond mae wedi ei ryngweithio â gwaith mwy personol, felly mae'r wynebau enwog yn hongian ochr yn ochr â thirweddau a phortreadau o bobl o'r Barri, pobl y mae Lloyd wedi eu hadnabod ar hyd ei oes. Roedd tynnu lluniau ohonynt gyda'r un synhwyrusrwydd golygyddol y mae'n ei ddefnyddio ar gyfer cloriau cylchgronau yn teimlo'n bwysig, honni Lloyd, “nid ydynt yn haeddu dim llai.” 
 
Mae lle pwrpasol yn yr arddangosfa yn perthyn i fyfyrwyr Lefel 2 yng Ngholeg Caerdydd a'r Fro. Roedd mentora'r myfyrwyr a'u gwahodd i ymateb i'r thema Otrovert yn bwysig i Lloyd. Y coleg yw lle dechreuodd popeth iddo, gan gynnig yr ysbrydoliaeth yr oedd ei angen arno unwaith. “Roedd yn teimlo fel cau dolen yn y ffordd fwyaf ystyrlon,” meddai, “Mae dychwelyd adref wedi fy atgoffa pa mor ddwfn mae Tref y Barri wedi fy siapio.” 
 
Mae'r arddangosfa yn rhedeg o 18.04.2026 i 04.07.2026 ac mae ar agor bob dydd rhwng 9.30am a 4.30pm o ddydd Llun i ddydd Gwener a 9.30am i 4pm ar ddydd Sadwrn. Mae'r oriel ar gau ar ddydd Sul.  

Arddangosfa Agored Cymdeithas Celfyddydau Menywod Cymru - Dathlu Diwrnod Rhyngwladol y Menywod 2026 yn Oriel Gelf Ganolog

Dydd Sadwrn 7 Mawrth — Dydd Sadwrn 11 Ebrill 2026

Digwyddiad agoriadol: Dydd Sadwrn 7 Mawrth 2026, 1pm i 3pm

Sgwrs Artist Dianne Setch: Oriel Gelf Ganolog Dydd Sadwrn 28 Mawrth 2026 2pm — 3pm

Mae Cymdeithas Celfyddydau Menywod Cymru (WAAW) yn dathlu Diwrnod Rhyngwladol y Menywod 2026 yn Art Central, oriel gelf drawiadol Bro Morgannwg. Ymunwch â ni ar gyfer agoriad yr arddangosfa ddydd Sadwrn 7 Mawrth, 1-3pm.

Fel rhan o'r digwyddiad agoriadol, bydd y cerddor, canwr ac artist gweledol, Amada Magrin, yn perfformio rhai o'i chaneuon jazz a blues. Dychwelodd Maggie, fel y'i gelwir yn ei band Ms Maggie & The Cat's Pyjamas, i'w gwreiddiau Cymreig ar ôl byw yn Awstralia am 30 mlynedd a chanu yng nghlwb jazz eiconig Melbourne, Dizzy's, a gwyliau a lleoliadau mawr eraill. Yn enwog am ei chwedleua enaid a'i chefndir mewn theatr gerdd, mae Maggie yn dod â dyfnder emosiynol a dilysrwydd i bob perfformiad.

Mae Cymdeithas Celfyddydau'r Merched yn sefydliad gwirfoddol bywiog, sydd wedi ymrwymo i fynd i'r afael ag unigedd ac allgáu a brofir gan fenywod sy'n gweithio yn y celfyddydau. Mae'r sefydliad wedi bod yn cynnal Diwrnod Rhyngwladol y Menywod ac yn dathlu a chefnogi menywod yn y celfyddydau drwy arddangosfeydd a digwyddiadau ers dros 40 mlynedd.Mae'r arddangosfa agored yn cynnwys cymysgedd o waith celf gan artistiaid benywaidd o bob cwr o Gymru.

Mae'r arddangosfa'n gynhwysol ac yn galluogi menywod, a'r rhai sy'n nodi eu bod yn fenywod, sy'n ymarfer ffurf gelfyddydol yn broffesiynol, neu'n dilyn hobi creadigol, i fod yn rhan o'r digwyddiad cyfunol hwn. Yn agored i bob ymwelydd, gydag amrywiaeth o weithiau celf yn cael eu harddangos gan gynnwys tecstilau, cyfryngau cymysg, gweithiau cerfluniol, paentiadau olew, dyfrlliwiau, a gweithiau cyfoes haniaethol a llawer, llawer mwy.

Mae'n bleser gan Gymdeithas Celfyddydau Menywod Cymru gyhoeddi y byddant hefyd yn cynnal Sgwrs Artist flynyddol Dianne Setch, ddydd Sadwrn 28 Mawrth 2026am 2pm, Oriel Gelf Ganolog. Siaradwr eleni yw Frances Woodley, gyda sgwrs o'r enw Ymarfer Trwy Gydweithrediad.

Mae'r sgwrs yn ymroddedig i Setch, gan ei bod yn un o aelodau sylfaenydd y gymdeithas ac yn cael ei dyfarnu am ei chyfraniadau fel artist ac aelod pwyllgor. Mae Setch yn parhau i fod mewn cysylltiad â'r sefydliad ac yn mynychu'r sgyrsiau blynyddol.

Dywedodd y Cynghorydd Rhiannon Birch, Aelod Cabinet dros Addysg, y Celfyddydau a'r Iaith Gymraeg: “Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod yn cael ei ddathlu'n flynyddol ar 8 Mawrth, ac mae thema fyd-eang eleni, Rhoi i Ennill, yn adlewyrchu pŵer rhannu cyfleoedd a chefnogi ei gilydd. Drwy ddod â menywod ynghyd i arddangos eu gwaith ochr yn ochr, maent yn arddangos eu cyflawniadau creadigol ac yn cryfhau ymdeimlad o gymuned.”

Mae'r arddangosfa'n ceisio amlygu a dathlu llwyddiannau'r rhai sy'n cymryd rhan. Mae'r amrywiaeth o themâu a archwiliwyd yn yr arddangosfa hon yn tynnu sylw at ddiddordebau a safbwyntiau amrywiol menywod yng Nghymru, gan fynd i'r afael â materion bywyd, cymdeithas, gwleidyddiaeth, a'r ffactorau niferus sy'n llywio profiadau menywod wrth hyrwyddo cydraddoldeb a dathlu'r digwyddiad byd-eang hwn.

Yn ogystal â'r arddangosfa hon mae rhai eraill yn cael eu cynnal ledled De Cymru gan gynnwys Canolfan Gelfyddydau Neuadd Llanofer, Caerdydd, ac Amgueddfa Cwm Cynon, Aberdâr.

Dywedodd Emma Juliet Lawton, Cadeirydd Celfyddydau Menywod: “Mae'n gyfle gwych, a'n nod yw annog cymaint o fenywod â phosibl i gymryd rhan yn y digwyddiad blynyddol hwn. Trefnir yr arddangosfeydd gan wirfoddolwyr o'r grŵp, mewn partneriaeth â'r orielau. Gobeithio y byddwch yn ein cefnogi drwy ymweld â'r arddangosfa.”

Edrychwn ymlaen at eich gweld yn Oriel Gelf Ganolog yn agoriad Cymdeithas Celfyddydau Menywod Cymru, ddydd Sadwrn 7 Mawrth 2026, 1pm tan 3pm. Mae croeso i bawb.

Am ragor o wybodaeth cysylltwch â tcharding@valeofglamorgan.gov.uk

Pwynt Diflannu / Vanishing Point

Richard Bowers

Dydd Sadwrn 17 Ionawr i ddydd Sadwrn 28 Chwefror 2026

Mae cyngor Bro Morgannwg yn nodi Diwrnod Cofio'r Holocost (DCH) gyda digwyddiadau amrywiol. Cyfraniad yr Oriel Gelf Ganolog yw gosodiad celf – Vanishing Point - gan yr artist o Benarth, Richard Bowers.

Eleni, mae thema Ymddiriedolaeth Cofio’r Holocost, Pontio’r Cenedlaethau, yn ein hatgoffa o gyfrifoldeb cofio, yr hil-laddiadau a'r erchyllterau hanesyddol sydd wedi gadael eu hôl heddiw. I anrhydeddu, cofio a chario etifeddiaeth goroeswyr ymlaen, trwy straeon bywyd unigol, llyfrau, ffilmiau, a dehongliadau eraill. Trwy dynnu sylw at bŵer deialog rhwng cenedlaethau, gwrando ar y rhai ddaeth o'n blaen a rhannu straeon gyda'r rhai sy'n dilyn wedyn, rydym yn cadw'r cof a'i gysylltu â'r presennol.

Mae gosodiad celf cyfrwng cymysg Richard Bowers, Vanishing Point, yn yr Oriel Gelf Ganolog yn codi ymwybyddiaeth ymwelwyr o amrywiaeth o themâu perthnasol trwy gysylltu'r gorffennol, y presennol a'r dyfodol.

Mae'r artist yn cyfeirio at ddyfyniad enwog George Santayana o The Life of Reason: "Mae'r rhai nad ydynt yn gallu cofio'r gorffennol wedi’u condemnio i'w ailadrodd", gan roi golwg bragmatig o'n cyfrifoldeb i gofio a dysgu o drychinebau’r gorffennol.

Mae Bowers yn denu'r ymwelydd i mewn gyda panoramas cynfas unlliw maint byw rhyfeddol o adfeilion, traethlin sy'n ffurfio rhwystr sy'n sefyll yn uchel yn erbyn cerfluniau sy’n ein hatgoffa o rafftiau, yn mynd gyda’r llif. Maen nhw'n cynnwys neges am ddadleoli, colled, rhyddid a gobaith.

Mae'r effeithiau sain a gweledol o wyth monolith yn deillio o waith datblygiadol blaenorol a grëwyd gan Bowers. Mae sŵn murmur isel, fel pe bai o ffatri, gyda sŵn clychau ysbeidiol, yn creu effaith ofodol; ar ysbeidiau, mae alawon gwerin wedi’u trawsffurfio yn effeithio ar ein synhwyrau. Er ei fod yn hanesyddol amhenodol, mae'r gwaith yn creu ymdeimlad digamsyniol o anghyfannedd, gan ein hysgogi i feddwl am eraill, yn y gorffennol a'r presennol.

Dywed Bowers: "Mewn cyfeiriad gweledol at The Raft of the Medusa, gan Gericault, rwy’n ystyried y rafftiau i fod yn cynrychioli’r chwilio ar un llaw, ac alltudiaeth ar y llaw arall. Maen nhw’n croesi drosodd i'r lan ddienw; i'r byd a ddaw, neu fel ffoaduriaid gwleidyddol sy'n chwilio am hafan ddiogel”.

Fel artist amlgyfrwng, mae Richard Bowers yn integreiddio paentio, cerfluniau, sain a fideo. Mae cyfansoddi cerddorol yn nodwedd bwysig sy'n animeiddio elfennau sydd fel arall yn anadweithiol fel arall. Mae'n aml yn defnyddio rhaglennu cyfrifiadurol fel dull cyfansoddi, lle mae'r amgylchedd meddalwedd yn weithdy i ddatblygu, gwerthuso ac adfer deunyddiau cerddorol. Mae'r amgylchedd hwn hefyd yn rhoi rheolaeth iddo dros y ffordd y mae'r gwaith yn cael ei gyflwyno – mae prosesau algorithmig yn adfywio'r gwaith yn y fath fodd fel nad yw byth yn ailadrodd yr un fath. Mae gwaith Richard wedi ymddangos mewn nifer o leoliadau, gwyliau a digwyddiadau yng Nghymru a'r DU.

Mynegodd y Cynghorydd Rhiannon Birch, Aelod Cabinet dros Addysg, y Celfyddydau a'r Gymraeg, ei bod yn falch bod artist lleol, Richard Bowers, yn arddangos yn arddangosfa’r Holocost eleni, gan ddweud: "Mae'n bwysig ein bod yn parhau i nodi'r dyddiad hwn, gyda'r nod o godi ymwybyddiaeth o'r gwersi a ddysgwyd o'r gorffennol, yn enwedig wrth i ni gydnabod a deall effaith aflonyddwch ar fywydau heddiw. Rydym yn gobeithio y gallwn helpu i wneud gwahaniaeth, i hysbysu a goleuo pobl, i wneud newidiadau bach yn ein byd bob dydd yn anad dim."

Ymddiriedolaeth Diwrnod Cofio'r Holocost | Pontio Cenedlaethau: Thema ar gyfer 2026

Diwrnod Coffa'r Holocost 2026: Papur Thema Pontio Cenedlaethau

Gweld y poster mewn cydraniad llawn

Universal Energy in Art

Beryl Rhys Wilhelm

O ddydd Sadwrn 20 Medi i ddydd Sadwrn 01 Tachwedd 2025

Digwyddiad Agoriadol Dydd Sadwrn 27 Medi 2025, 1pm i 3pm

Artist o’r Fro yw Beryl Rhys Wilhelm, sydd wedi bod yn creu ei phaentiadau unigryw ers blynyddoedd lawer. Dechreuodd ei diddordeb mewn celf pan oedd yn blentyn, a hithau’n byw yn Llanelli, yn treulio amser yn darlunio pobl, golygfeydd theatrig a thestunau eraill a ddylanwadodd ar ei bywyd ar y pryd. Mae enghreifftiau cynnar o'i gwaith o’i llyfr braslunio i'w gweld fel rhan o'r arddangosfa.

Mynychodd Beryl yr hyn a oedd yn Goleg Celf Llanelli ar y pryd (Coleg Sir Gâr heddiw), lle bu’n astudio am Ddiploma mewn Celf. Ar ôl priodi, parhaodd i baentio yn ei hamser hamdden, wrth iddi ofalu am ei theulu. Mae mynyddoedd a thirweddau Awstria, lle byddai Beryl a'i theulu’n aml yn mynd ar wyliau, wedi cael dylanwad mawr ar rai o'i gweithiau celf.

Ar ôl byw yng Nghaerdydd, symudodd y teulu i Gernyw lle, unwaith eto, ysbrydolodd y golygfeydd lleol ei hymarfer creadigol. Yn y pen draw, hiraeth i ddychwelyd i'w gwlad enedigol a ysgogodd yr artist i ddod yn ôl i Gymru, ac ymgartrefodd yn y Barri.

Mae Beryl yn paentio bob dydd, a phrin yn gallu rhoi ei brwsys i lawr. Y canlyniad yw casgliad o atgofion, breuddwydion, gweledigaethau, a phrofiadau bywyd, sydd wedi amlygu eu hunain trwy liwiau cynnil a dramatig, delweddaeth, a rhywbeth y mae'n hi’n ei ddisgrifio fel “dychymyg pur”. Gan ddefnyddio dim ond tri lliw sylfaenol a gwyn, mae ei dull o dros-haenu a chymysgu paent yn ofalus yn cynhyrchu darnau lliwgar, trawiadol ac annaearol. Mae'r tirweddau – gyda ffigurau cudd, bywyd gwyllt, ac wybrennau dramatig – yn denu’r syllwr i mewn i'r gwaith, i chwilio am fanylion a negeseuon cudd.

Mae'r artist wedi gwerthu dros 200 o baentiadau ac wedi ymgymryd â sawl comisiwn.

Dywedodd Beryl: “Rwy'n ceisio llenwi fy mhaentiadau gyda naws swrealaidd neu hudolus, sy’n aml wedi’i ysbrydoli gan atgofion a dychymyg; rhywbeth rwy'n teimlo sydd y tu hwnt i’r byd hwn.”

Dywedodd y Cynghorydd Rhiannon Birch, Aelod Cabinet dros Addysg, y Celfyddydau a'r Gymraeg: “Rydym wrth ein bodd yn arddangos gwaith celf Beryl yn yr oriel. Bydd ei harddull unigryw a'i gwaith lliwgar yn apelio at gynulleidfa eang.”

Bydd y digwyddiad agoriadol ar gyfer Universal Energy in Art gan Beryl Rhys Wilhelm yn cael ei gynnal yn yr Oriel Gelf Ganolog, y Barri, ddydd Sadwrn 27 Medi, o 1-3pm. Mae croeso i bawb fynychu, ac edrychwn ymlaen at eich gweld chi yn yr oriel.

Gwelwch dudalen yr Oriel Gelf Ganolog ar Facebook.

SuBCuLtUre    

Redvers John

02.08.2025 – 13.09.2025

Tir a MÔR I Land and Sea

KATE MONTEFIORE a ZINC

Tir a MÔR – Land and Sea, yn gymysgedd eclectig o brintiau a phaentiadau, yn ganmoliaethus a chyferbyniol.

KATE MONTEFIORE

ZINC

Arddangos yn Oriel 

Os oes gennych ddiddordeb mewn arddangos eich gwaith neu gynnal gweithdai neu ddigwyddiadau yn oriel Celf Ganolog, cysylltwch:

• 01446 709805
• tcharding@valeofglamorgan.gov.uk

Nodwch: Mae’r broses geisio’n un gystadleuol ac ni fydd pob cais yn llwyddiannus.

Gwirfoddoli 

Oes gennych ddiddordeb yn y celfyddydau? Mae Oriel Celf Ganolog yn chwilio am wirfoddolwyr. Byddai angen i wirfoddolwyr gynorthwyo ymwelwyr a’r Swyddog Datblygu’r Celfyddydau 

• 01446 709805
• tcharding@valeofglamorgan.gov.uk

Crefftau yn Oriel 

Mae amrywiaeth o grefftwaith cyfoes ar werth yn oriel Celf Ganolog gan artistiaid o Gymru ac artistiaid rhyngwladol. Os oes gennych ddiddordeb mewn arddangos a gwerthu eich gwaith celf yn yr oriel, bydd angen i chi ddarparu manylion a lluniau o’ch gwaith ynghyd â CV a/neu lythyr eglurhaol.

• 01446 709805
• tcharding@valeofglamorgan.gov.uk