Y mathau o rolau y gallai Cynghorydd ddisgwyl eu cyflawni

 

Mae bod yn gynghorydd effeithiol yn gofyn am waith caled. Prif rôl cynghorydd yw cynrychioli ei ward a'r bobl sy'n byw ynddi, ac felly disgwylir i gynghorwyr gymryd camau i gadw mewn cysylltiad â'u cymunedau.  Mae arweinyddiaeth gymunedol wrth galon llywodraeth leol fodern ac mae cynghorau yn ymgymryd â chyfrifoldebau newydd i weithio mewn partneriaeth â sefydliadau eraill, gan gynnwys y sector gwirfoddol a chymunedol, i wella gwasanaethau ac ansawdd bywyd ar gyfer dinasyddion. 

 

Mae bod yn gynghorydd hefyd yn ffordd wych o gael profiad gwleidyddol a datblygu sgiliau siarad yn gyhoeddus, dadlau a datrys problemau.

 

Disgwylir i gynghorwyr hefyd gymryd rhan mewn penderfyniadau gwybodus a chytbwys fel aelodau o'r Cyngor llawn, ac wrth eistedd ar bwyllgorau a phaneli eraill y gellid eu penodi iddynt 

 

  • Cyngor
     Mae pob cynghorydd yn aelodau o'r Cyngor llawn. Mae'r Cyngor llawn yn trafod ac yn penderfynu ar bolisi sy'n seiliedig ar adroddiadau gan y pwyllgorau ac yn cytuno ar brif bolisïau'r Cyngor a'i gyllideb.
  • Cabinet 
     

    Bydd nifer fach o uwch gynghorwyr yn ffurfio'r Cabinet neu'r bwrdd gweithredol dan arweiniad arweinydd y Cyngor. Mae'r Cabinet fel llywodraeth y Cyngor, ac fel arfer yn cynnwys aelodau o'r grŵp gwleidyddol sydd â'r rhan fwyaf o aelodau ar y Cyngor neu glymblaid. Mae'n gwneud y penderfyniadau ynglŷn â rhedeg y Cyngor o ddydd i ddydd. Mae pob aelod o'r Cabinet fel arfer yn cymryd cyfrifoldeb am faes penodol o'r enw portffolio, er enghraifft, addysg, yr amgylchedd neu wasanaethau cymdeithasol. Bydd y Cabinet fel arfer yn cyfarfod unwaith bob pythefnos.

  • Craffu 
     Mae pob cynghorydd arall yn weithgar wrth graffu ar berfformiad y Cyngor a chyrff cyhoeddus eraill y mae eu gwaith yn effeithio ar gymunedau lleol. Mae trosolwg a chraffu yn hanfodol, gan ei fod yn craffu ar benderfyniadau'r Cabinet ac effeithiolrwydd polisïau a pherfformiad y Cyngor.
  • Pwyllgorau Rheoliadol 
     Mae llawer o gynghorwyr hefyd yn eistedd ar bwyllgorau sy'n delio â chynllunio a thrwyddedu. Mae hyn yn golygu y gallech fod yn gwneud penderfyniadau am adeiladau a datblygiadau lleol neu dacsis a thafarndai ar draws ardal y Cyngor. Fel arfer, bydd pwyllgor rheoleiddio yn cyfarfod bob 2-4 wythnos
  • Pwyllgorau Eraill 
    Gall rhai cynghorwyr hefyd fod yn aelodau o bwyllgorau eraill, megis y Pwyllgor Llywodraethu ac Archwilio sy'n sicrhau bod polisïau a phrosesau ariannol y Cyngor mewn trefn, neu'r Pwyllgor Safonau sy'n sicrhau bod aelodau'n ymddwyn yn briodol, neu bwyllgorau ad hoc fel y rhai a ffurfiwyd i benodi staff newydd. 
  • Cyrff Lleol Eraill 
     Penodir cynghorwyr hefyd i gyrff lleol allanol megis cyrff llywodraethu ysgolion, byrddau gwasanaethau cyhoeddus, a phartneriaethau lleol, naill ai fel cynrychiolwyr y Cyngor neu fel ymddiriedolwyr neu gyfarwyddwyr. Mae rhai cynghorwyr hefyd yn eistedd ar awdurdodau tân ac achub a, lle mae Cyngor yn cynnwys rhan o awdurdod parc cenedlaethol, ar fwrdd y parc cenedlaethol.
Os ydych yn aelod o blaid wleidyddol bydd disgwyl i chi hefyd fynychu cyfarfodydd grŵp gwleidyddol, hyfforddiant pleidiau a digwyddiadau eraill.